أُوْلَـٰٓئِكَ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡخَيۡرَٰتِ وَهُمۡ لَهَا سَٰبِقُونَ
چنين كساني اند كه در كار هاي نيك ميشتابند، و آنها براي انجام دادن آن [بر يكديگر] سبقت ميجويند
إِنَّمَا كَانَ قَوۡلَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ إِذَا دُعُوٓاْ إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ لِيَحۡكُمَ بَيۡنَهُمۡ أَن يَقُولُواْ سَمِعۡنَا وَأَطَعۡنَاۚ وَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ
جز اين نيست كه گفتار مؤمنان وقتي كه به سوي الله و رسول او دعوت شوند كه ميان شان داوري كند، اين است كه ميگويند: شنيديم و اطاعت كرديم، و اينها رستگارانند
وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَخۡشَ ٱللَّهَ وَيَتَّقۡهِ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَآئِزُونَ
و كسي كه از الله و رسول او اطاعت كند، و از الله بترسد، و [از معصيت] بپرهيزد، [چنين اشخاصي] كاميابان [حقيقي] هستند
إِنَّمَا ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَإِذَا كَانُواْ مَعَهُۥ عَلَىٰٓ أَمۡرٖ جَامِعٖ لَّمۡ يَذۡهَبُواْ حَتَّىٰ يَسۡتَـٔۡذِنُوهُۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَسۡتَـٔۡذِنُونَكَ أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦۚ فَإِذَا ٱسۡتَـٔۡذَنُوكَ لِبَعۡضِ شَأۡنِهِمۡ فَأۡذَن لِّمَن شِئۡتَ مِنۡهُمۡ وَٱسۡتَغۡفِرۡ لَهُمُ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ
جز اين نيست كه مؤمنان [حقيقي] كساني هستند كه به الله و رسول او ايمان آورده اند، و چون در كار مهمي با او [پيامبر] باشند، تا از او اجازه نخواهند [به جايي] نميروند، به يقين كساني كه از تو اجازه ميخواهند، كساني هستند كه به خدا و پيامبر او ايمان آورده اند، و چون از تو براي بعضي از كارهاي شان اجازه خواستند، به هر كدام كه خواستي اجازه بده، و از الله براي آنان آمرزش بخواه، به يقين الله آمرزندة مهربان است
وَعِبَادُ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلَّذِينَ يَمۡشُونَ عَلَى ٱلۡأَرۡضِ هَوۡنٗا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ ٱلۡجَٰهِلُونَ قَالُواْ سَلَٰمٗا
و بندگان [خاص الله] مهربان كساني هستند كه بر روي زمين با [تواضع و] فروتني راه ميروند، و هنگامي كه جاهلان آنها را مخاطب قرار دهند، ميگويند: سلام بر شما
وَٱلَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمۡ سُجَّدٗا وَقِيَٰمٗا
و كساني كه شب را با سجده و قيام براي پروردگار شان ميگذرانند
وَٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا ٱصۡرِفۡ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَۖ إِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا
و كساني كه ميگويند: پروردگارا! عذاب دوزخ را از ما بر طرف كن، كه عذاب آن دائمي است
إِنَّهَا سَآءَتۡ مُسۡتَقَرّٗا وَمُقَامٗا
همانا دوزخ آرامگاه بد، و جايگاه بدي است
وَٱلَّذِينَ إِذَآ أَنفَقُواْ لَمۡ يُسۡرِفُواْ وَلَمۡ يَقۡتُرُواْ وَكَانَ بَيۡنَ ذَٰلِكَ قَوَامٗا
و كساني كه چون انفاق كنند، نه اسراف ميكنند، و نه بخل ميورزند، بلكه به اعتدال انفاق ميكنند
وَٱلَّذِينَ لَا يَدۡعُونَ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ وَلَا يَقۡتُلُونَ ٱلنَّفۡسَ ٱلَّتِي حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَلَا يَزۡنُونَۚ وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ يَلۡقَ أَثَامٗا
و كساني كه با الله [يكتا]، معبود ديگري را نميخوانند، و كسي را كه الله كشتنش را حرام كرده است، جز بحق نميكشند، و زنا نميكنند، و كسي كه مرتكب اين كارها شود، مجازات آن را ميبيند
هُدٗى وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ
هدايت و بشارتي براي مؤمنان است
ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ يُوقِنُونَ
آن [مؤمناني] كه نماز را برپا ميدارند، و زكات را اداء ميكنند، و به آخرت يقين دارند
ٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ مِن قَبۡلِهِۦ هُم بِهِۦ يُؤۡمِنُونَ
[بعضي از] كساني كه پيش از [نزول قرآن] براي آنان كتاب داده ايم، [مانند عبد الله بن سلام و سلمان فارسي] به آن ايمان ميآورند
وَإِذَا يُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِهِۦٓ إِنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّنَآ إِنَّا كُنَّا مِن قَبۡلِهِۦ مُسۡلِمِينَ
و چون [قرآن] بر آنان تلاوت گردد، ميگويند: به آن ايمان آورده ايم، به يقين آن حق بوده [و] از طرف پروردگار ما است، و همانا ما پيش از [نزول] آن مسلمان بوده ايم.[1]
1- ـ و مى دانستيم كه چنين پيامبرى مبعوث مىشود، و اين قرآن بر وى نازل مىشود.
أُوْلَـٰٓئِكَ يُؤۡتَوۡنَ أَجۡرَهُم مَّرَّتَيۡنِ بِمَا صَبَرُواْ وَيَدۡرَءُونَ بِٱلۡحَسَنَةِ ٱلسَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ
اينها كساني اند كه به سبب صبري كه كرده اند، دو بار مزد داده ميشوند، و اينها با نيكي بدي را از بين ميبرند، و از آنچه كه به ايشان روزي داده ايم، انفاق ميكنند
وَإِذَا سَمِعُواْ ٱللَّغۡوَ أَعۡرَضُواْ عَنۡهُ وَقَالُواْ لَنَآ أَعۡمَٰلُنَا وَلَكُمۡ أَعۡمَٰلُكُمۡ سَلَٰمٌ عَلَيۡكُمۡ لَا نَبۡتَغِي ٱلۡجَٰهِلِينَ
و چون سخن بيهودة را بشنوند، از آن اعراض نموده و ميگويند: اعمال ما مربوط به خود ما، و اعمال شما مربوط به خود شما است، ما خواستار جاهلان نميباشيم
إِنَّمَا يُؤۡمِنُ بِـَٔايَٰتِنَا ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِّرُواْ بِهَا خَرُّواْۤ سُجَّدٗاۤ وَسَبَّحُواْ بِحَمۡدِ رَبِّهِمۡ وَهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ۩
جز اين نيست كه به آيات ما كساني ايمان ميآورند كه چون به آن آيات پند داده شوند، به سجده ميافتند، و به حمد و ثناي پروردگار خود تسبيح ميگويند، و كبر نميورزند
تَتَجَافَىٰ جُنُوبُهُمۡ عَنِ ٱلۡمَضَاجِعِ يَدۡعُونَ رَبَّهُمۡ خَوۡفٗا وَطَمَعٗا وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ
پهلوهاي شان [جهت نماز خواندن] از بسترهاي شان جدا ميگردد، و با بيم و اميد پروردگار خود را عبادت ميكنند، و از آنچه به آنان روزي داده ايم، انفاق ميكنند
وَلَمَّا رَءَا ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ٱلۡأَحۡزَابَ قَالُواْ هَٰذَا مَا وَعَدَنَا ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَصَدَقَ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥۚ وَمَا زَادَهُمۡ إِلَّآ إِيمَٰنٗا وَتَسۡلِيمٗا
و چون مؤمنان [لشكريان] احزاب را [در روز غزوة خندق] ديدند، گفتند: اين همان چيزي است كه الله و پيامبرش به ما وعده داده بودند، و الله و پيامبرش راست گفته بودند، و [ديدن آن لشكريان] جز به ايمان و تسليم شان نيفزود
مِّنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ رِجَالٞ صَدَقُواْ مَا عَٰهَدُواْ ٱللَّهَ عَلَيۡهِۖ فَمِنۡهُم مَّن قَضَىٰ نَحۡبَهُۥ وَمِنۡهُم مَّن يَنتَظِرُۖ وَمَا بَدَّلُواْ تَبۡدِيلٗا
از مؤمنان مرداني هستند كه بر پيمان الله صادقانه وفا دار ماندند، عدة از آنان پيمان خود را به پايان رساندند [و شهيد شدند]، و عدة ديگري در انتظار اند، و [در عهد و پيمان خود] هيچ گونه تغيير و تبديلي نياوردند
وَمَا كَانَ لِمُؤۡمِنٖ وَلَا مُؤۡمِنَةٍ إِذَا قَضَى ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥٓ أَمۡرًا أَن يَكُونَ لَهُمُ ٱلۡخِيَرَةُ مِنۡ أَمۡرِهِمۡۗ وَمَن يَعۡصِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَقَدۡ ضَلَّ ضَلَٰلٗا مُّبِينٗا
و براي هيچ مرد مؤمن، و زن مؤمني در كاري كه الله و پيامبرش حكم كرده باشد، اختياري نيست، و كسي كه از الله و پيامبرش نافرماني كند، به گمراهي آشكاري افتاده است
مُّحَمَّدٞ رَّسُولُ ٱللَّهِۚ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥٓ أَشِدَّآءُ عَلَى ٱلۡكُفَّارِ رُحَمَآءُ بَيۡنَهُمۡۖ تَرَىٰهُمۡ رُكَّعٗا سُجَّدٗا يَبۡتَغُونَ فَضۡلٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَرِضۡوَٰنٗاۖ سِيمَاهُمۡ فِي وُجُوهِهِم مِّنۡ أَثَرِ ٱلسُّجُودِۚ ذَٰلِكَ مَثَلُهُمۡ فِي ٱلتَّوۡرَىٰةِۚ وَمَثَلُهُمۡ فِي ٱلۡإِنجِيلِ كَزَرۡعٍ أَخۡرَجَ شَطۡـَٔهُۥ فَـَٔازَرَهُۥ فَٱسۡتَغۡلَظَ فَٱسۡتَوَىٰ عَلَىٰ سُوقِهِۦ يُعۡجِبُ ٱلزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ ٱلۡكُفَّارَۗ وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ مِنۡهُم مَّغۡفِرَةٗ وَأَجۡرًا عَظِيمَۢا
محمد [] پيامبر الله است، و كساني كه با او ميباشند، با كافران سختگير، و با يكديگر خود مهربان هستند، آنان را در حال ركوع و سجده ميبيني، كه فضل و رضايت الله را ميطلبند، بر چهره هاي شان اثر سجده نمايان است، اين است وصف آنها در تورات، و وصف شان در انجيل مانند كشتزاري است كه جوانه هايش را بيرون زده است، پس آنرا قوت بخشيده است، تا بر ساقة خود راست و استوار بايستد، به گونة كه كشاورزان را به شگفتي در آورد، تا كافران را به وسيلة شان به غيظ و خشم آورد، الله به كساني از آنها كه ايمان آوردند و كار هاي شايستة انجام دادند، وعدة آمرزش، و پاداش بزرگى داده است
إِنَّمَا ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ ثُمَّ لَمۡ يَرۡتَابُواْ وَجَٰهَدُواْ بِأَمۡوَٰلِهِمۡ وَأَنفُسِهِمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِۚ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلصَّـٰدِقُونَ
جز اين نيست كه مؤمنان [واقعي] كساني هستند كه به الله و پيامبرش ايمان آورده اند، و بعد از آن، شك و شبهة [به دل شان] راه نيافته است، و با مال و جان خود در راه الله جهاد كرده اند، چنين اشخاصي راست گويانند
لَّا تَجِدُ قَوۡمٗا يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ يُوَآدُّونَ مَنۡ حَآدَّ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَلَوۡ كَانُوٓاْ ءَابَآءَهُمۡ أَوۡ أَبۡنَآءَهُمۡ أَوۡ إِخۡوَٰنَهُمۡ أَوۡ عَشِيرَتَهُمۡۚ أُوْلَـٰٓئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ ٱلۡإِيمَٰنَ وَأَيَّدَهُم بِرُوحٖ مِّنۡهُۖ وَيُدۡخِلُهُمۡ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ رَضِيَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُواْ عَنۡهُۚ أُوْلَـٰٓئِكَ حِزۡبُ ٱللَّهِۚ أَلَآ إِنَّ حِزۡبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ
هيچ گروهي را كه به الله و روز آخرت ايمان داشته باشند، نخواهي يافت با كساني كه با الله و پيامبرش ستيزه جويي كرده اند، دوستي كنند، اگرچه پدران شان و يا پسران شان و يا برادران شان و يا خويشاوندان شان باشند، اينان [كساني هستند] كه الله ايمان را در دلهاي شان نوشته است، و آنان را به روحي از طرف خود مؤيد نموده است، و ايشان را به جنت هايي وارد ميكند كه از پايين آنها جويبارها روان است، و در آنجا به طور جاودانه ميمانند، الله از آنان خشنود است، و آنان از الله خشنود ميباشند، اينان حزب الله هستند، و بدانيد كه [پيروان] حزب الله همان رستگارانند
وَٱلَّذِينَ تَبَوَّءُو ٱلدَّارَ وَٱلۡإِيمَٰنَ مِن قَبۡلِهِمۡ يُحِبُّونَ مَنۡ هَاجَرَ إِلَيۡهِمۡ وَلَا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمۡ حَاجَةٗ مِّمَّآ أُوتُواْ وَيُؤۡثِرُونَ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ وَلَوۡ كَانَ بِهِمۡ خَصَاصَةٞۚ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفۡسِهِۦ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ
و [نيز براي] كساني كه پيش از مهاجران در ديار خود بوده، و ايمان آورده بودند، و كساني را كه به سوي آنان هجرت كرده اند، دوست ميدارند، و در دلهاي خود از آنچه به آنان [به مهاجران] داده شده است، احساس حاجت [وحسد، و اندوه] نميكنند، و [اينان كساني هستند] كه ديگران را بر خود ترجيح ميدهند، و گرچه خود شان نيازمند باشند، و كسي كه از بخل نفس خويش در امان مانده باشد، آنها رستگارانند
وَٱلَّذِينَ جَآءُو مِنۢ بَعۡدِهِمۡ يَقُولُونَ رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لَنَا وَلِإِخۡوَٰنِنَا ٱلَّذِينَ سَبَقُونَا بِٱلۡإِيمَٰنِ وَلَا تَجۡعَلۡ فِي قُلُوبِنَا غِلّٗا لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ رَبَّنَآ إِنَّكَ رَءُوفٞ رَّحِيمٌ
و [براي] كساني كه بعد از ايشان، [بعد از مهاجرين و انصار] ميآيند و ميگويند: پروردگارا! براي ما و براي برادران ما كه به ايمان آوردن بر ما سبقت جسته بودند بيامرز، و در دلهاي ما هيچ كينة را در برابر كساني كه ايمان آورده اند قرار مده، پروردگارا! تو رؤوف [و] مهربان هستي
وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱمۡرَأَتَ فِرۡعَوۡنَ إِذۡ قَالَتۡ رَبِّ ٱبۡنِ لِي عِندَكَ بَيۡتٗا فِي ٱلۡجَنَّةِ وَنَجِّنِي مِن فِرۡعَوۡنَ وَعَمَلِهِۦ وَنَجِّنِي مِنَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ
و الله براي كساني كه ايمان آورده اند، زن فرعون را مَثَل زده است، آنگاه كه گفت: پرودرگارا! برايم در بهشت، در نزد خودت خانة بساز، و مرا از فرعون و كارهايش نجات بده، و مرا از قوم ستمكاران نجات بده
وَمَرۡيَمَ ٱبۡنَتَ عِمۡرَٰنَ ٱلَّتِيٓ أَحۡصَنَتۡ فَرۡجَهَا فَنَفَخۡنَا فِيهِ مِن رُّوحِنَا وَصَدَّقَتۡ بِكَلِمَٰتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِۦ وَكَانَتۡ مِنَ ٱلۡقَٰنِتِينَ
و مريم بنت عمران را [مَثَل زد] كه عفت خود را نگهداشت، و ما از روح خود در جيب پيراهنش دميديم، و او سخنان پروردگار خود، و كتابهايش را تصديق نمود، و از فرمانبرداران بود
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمۡ خَيۡرُ ٱلۡبَرِيَّةِ
به يقين كساني كه ايمان آورده اند، و اعمال نيكي انجام داده اند، آنان بهترين خلائق هستند