۞وَإِذۡ نَتَقۡنَا ٱلۡجَبَلَ فَوۡقَهُمۡ كَأَنَّهُۥ ظُلَّةٞ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُۥ وَاقِعُۢ بِهِمۡ خُذُواْ مَآ ءَاتَيۡنَٰكُم بِقُوَّةٖ وَٱذۡكُرُواْ مَا فِيهِ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ
و آن زماني را به ياد آور كه كوه را بر فراز شان برافراشتيم، به طوري كه گويا سايباني است، و گمان كردند كه بر آنها فرود خواهد آمد، [و گفتيم] آنچه را براي شما داده ايم، به جد و جهد بگيريد، و آنچه را كه در آن ميباشد، به خاطر بسپاريد، [و به آن عمل كنيد] تا باشد كه پرهيزگار شويد
وَإِذۡ أَخَذَ رَبُّكَ مِنۢ بَنِيٓ ءَادَمَ مِن ظُهُورِهِمۡ ذُرِّيَّتَهُمۡ وَأَشۡهَدَهُمۡ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ أَلَسۡتُ بِرَبِّكُمۡۖ قَالُواْ بَلَىٰ شَهِدۡنَآۚ أَن تَقُولُواْ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ إِنَّا كُنَّا عَنۡ هَٰذَا غَٰفِلِينَ
و آن زماني را به ياد آور كه پروردگار تو از پشت فرزندان آدم، ذرية آنان را بر گرفت، و آنان را بر خود شان شاهد گرفت كه آيا من پروردگار شما نيستم؟ گفتند: چرا شاهد هستيم [كه پروردگار ما هستي]، تا مبادا روز قيامت بگوييد كه ما از اين چيز بي خبر بوديم
أَوۡ تَقُولُوٓاْ إِنَّمَآ أَشۡرَكَ ءَابَآؤُنَا مِن قَبۡلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةٗ مِّنۢ بَعۡدِهِمۡۖ أَفَتُهۡلِكُنَا بِمَا فَعَلَ ٱلۡمُبۡطِلُونَ
يا [مبادا] بگوييد: جز اين نيست كه پدران ما در گذشته مشرك بودند، و ما فرزنداني از نسل آنان بوديم، آيا ما را به آنچه باطل گرايان انجام دادند هلاك ميسازي؟
وَكَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ وَلَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ
و ما آيات را به اين گونه به تفصيل بيان ميداريم تا باشد كه [به سوي حق] باز گردند
وَٱتۡلُ عَلَيۡهِمۡ نَبَأَ ٱلَّذِيٓ ءَاتَيۡنَٰهُ ءَايَٰتِنَا فَٱنسَلَخَ مِنۡهَا فَأَتۡبَعَهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ فَكَانَ مِنَ ٱلۡغَاوِينَ
و خبر آن كس را كه آيات خود را به او داده بوديم، بر آنان بخوان، ولي او از آيات ما جدا شد، و شيطان در پي او افتاد، و از گمراهان گرديد
وَلَوۡ شِئۡنَا لَرَفَعۡنَٰهُ بِهَا وَلَٰكِنَّهُۥٓ أَخۡلَدَ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُۚ فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ ٱلۡكَلۡبِ إِن تَحۡمِلۡ عَلَيۡهِ يَلۡهَثۡ أَوۡ تَتۡرُكۡهُ يَلۡهَثۚ ذَّـٰلِكَ مَثَلُ ٱلۡقَوۡمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَاۚ فَٱقۡصُصِ ٱلۡقَصَصَ لَعَلَّهُمۡ يَتَفَكَّرُونَ
و اگر ميخواستيم [مقام و منزلت] او را به اين [آيات خود] به بالا ميبرديم، و ليكن او بر زمين جايگير شد، و از هوا [و هوس] خود پيروي كرد، و مَثَل او مَثَل سگي است كه اگر به او حمله ور شوي، هلهل ميزند، و اگر او را به حالش بگذاري، باز هم هلهل ميزند، اين مَثَل مردمي است كه آيات ما را تكذيب كردند، پس اين داستان را باز گو كن، تا باشد كه تفكر كنند
سَآءَ مَثَلًا ٱلۡقَوۡمُ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَأَنفُسَهُمۡ كَانُواْ يَظۡلِمُونَ
چه بد است مَثَل كساني كه آيات ما را تكذيب كردند، و بر خود ستم ميكردند
مَن يَهۡدِ ٱللَّهُ فَهُوَ ٱلۡمُهۡتَدِيۖ وَمَن يُضۡلِلۡ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ
كسي را كه الله هدايت كند، او هدايت شده است، و كسي را كه گمراه كند، آنان زيانكارانند
وَلَقَدۡ ذَرَأۡنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِۖ لَهُمۡ قُلُوبٞ لَّا يَفۡقَهُونَ بِهَا وَلَهُمۡ أَعۡيُنٞ لَّا يُبۡصِرُونَ بِهَا وَلَهُمۡ ءَاذَانٞ لَّا يَسۡمَعُونَ بِهَآۚ أُوْلَـٰٓئِكَ كَٱلۡأَنۡعَٰمِ بَلۡ هُمۡ أَضَلُّۚ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡغَٰفِلُونَ
و به تحقيق كه جن و انس بسياري را براي دوزخ آفريده ايم، [آنها] دلهايی دارند كه با آنها [حق را] در نمييابند، و چشماني دارند كه با آنها [حق را] نميبينند، و گوشهايی دارند كه با آنها [حق را] نميشنوند، اينها به مانند چهارپايانند، بلكه از چهارپايان هم گمراهتر هستند، اينها غافلانند
وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَاۖ وَذَرُواْ ٱلَّذِينَ يُلۡحِدُونَ فِيٓ أَسۡمَـٰٓئِهِۦۚ سَيُجۡزَوۡنَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
و نيكوترين نامها براي الله است، پس او را به اين نامها بخوانيد، و كساني را كه در نامهاي الله كجروي ميكنند، [به حال خود شان] واگذاريد، به زودي جزاي كردار شان را خواهند ديد
وَمِمَّنۡ خَلَقۡنَآ أُمَّةٞ يَهۡدُونَ بِٱلۡحَقِّ وَبِهِۦ يَعۡدِلُونَ
و از كساني كه آفرينش كرديم، گروهي هستند كه به سوي حق رهنمايي ميكنند، و به آن [حكم و] عدالت ميكنند
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا سَنَسۡتَدۡرِجُهُم مِّنۡ حَيۡثُ لَا يَعۡلَمُونَ
و كساني كه آيات ما را تكذيب كردند، آنها را به تدريج از جايی كه نميدانند گرفتار شان خواهيم كرد
وَأُمۡلِي لَهُمۡۚ إِنَّ كَيۡدِي مَتِينٌ
و به آنها مهلت ميدهم؛ زيرا تدبير من محكم است
أَوَلَمۡ يَتَفَكَّرُواْۗ مَا بِصَاحِبِهِم مِّن جِنَّةٍۚ إِنۡ هُوَ إِلَّا نَذِيرٞ مُّبِينٌ
آيا فكر نكردند كه در همنشين شان [با پيامبر ] آثاري از ديوانگي نيست، او جز بيم دهندة آشكاري است
أَوَلَمۡ يَنظُرُواْ فِي مَلَكُوتِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٖ وَأَنۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَدِ ٱقۡتَرَبَ أَجَلُهُمۡۖ فَبِأَيِّ حَدِيثِۭ بَعۡدَهُۥ يُؤۡمِنُونَ
آيا در ملكوت آسمانها و زمين و آنچه الله آفريده است نظر نكرده اند، و [آيا فكر نميكنند كه] شايد وقت مرگ شان نزديك شده باشد، پس بعد از [قرآن كريم] به كدام سخن ايمان ميآورند
مَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَلَا هَادِيَ لَهُۥۚ وَيَذَرُهُمۡ فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ
كسي را كه الله گمراه كند، براي او هيچ هدايت كنندة نيست، و آنان را در طغيان شان رها ميكند، تا سرگردان بمانند
يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلسَّاعَةِ أَيَّانَ مُرۡسَىٰهَاۖ قُلۡ إِنَّمَا عِلۡمُهَا عِندَ رَبِّيۖ لَا يُجَلِّيهَا لِوَقۡتِهَآ إِلَّا هُوَۚ ثَقُلَتۡ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ لَا تَأۡتِيكُمۡ إِلَّا بَغۡتَةٗۗ يَسۡـَٔلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنۡهَاۖ قُلۡ إِنَّمَا عِلۡمُهَا عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ
[اي پيامبر!] از تو در بارة قيامت ميپرسند كه آمدن آن چه وقت است، بگو: جز اين نييست كه علم آن [تنها] در نزد پروردگار من است، جز او هيچ كسي وقت آن را [نميداند، و] آشكارا نميسازد، بر آسمانها و زمين سنگيني ميكند، جز به طور ناگهاني به شما نميرسد، از تو چنان ميپرسند كه گويا تو از آمدن آن خبر داري، بگو علم آن در نزد الله است، ولي اكثر مردم نميدانند
قُل لَّآ أَمۡلِكُ لِنَفۡسِي نَفۡعٗا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُۚ وَلَوۡ كُنتُ أَعۡلَمُ ٱلۡغَيۡبَ لَٱسۡتَكۡثَرۡتُ مِنَ ٱلۡخَيۡرِ وَمَا مَسَّنِيَ ٱلسُّوٓءُۚ إِنۡ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٞ وَبَشِيرٞ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ
[اي پيامبر!] بگو! من مالك سود و زيان خود نيستم، مگر آنچه را كه الله بخواهد، و اگر غيب را ميدانستم، هرآينه خير زيادي براي خود فراهم ميكردم، و هيچ زياني به من نميرسيد، من جز هشدار دهنده، و بشارت دهنده براي كساني كه ايمان ميآورند نميباشم
۞هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفۡسٖ وَٰحِدَةٖ وَجَعَلَ مِنۡهَا زَوۡجَهَا لِيَسۡكُنَ إِلَيۡهَاۖ فَلَمَّا تَغَشَّىٰهَا حَمَلَتۡ حَمۡلًا خَفِيفٗا فَمَرَّتۡ بِهِۦۖ فَلَمَّآ أَثۡقَلَت دَّعَوَا ٱللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنۡ ءَاتَيۡتَنَا صَٰلِحٗا لَّنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّـٰكِرِينَ
او آن ذاتي است كه شما را از يك تن واحد آفريد، و همسرش را از خودش پديد آورد تا با او آرام گيرد، و چون آن [مرد با همسرش] آميزش كرد، به حمل سبكي باردار شد، و با آن [حمل سبك] چند وقتي گذرانيد، و چون سنگين بار شد، آن [زن و شوهر] به پروردگار خويش دعاء كردند كه اگر فرزند شايستة به ما عطاء فرمايي، هرآيينه از شكرگزاران خواهيم بود
فَلَمَّآ ءَاتَىٰهُمَا صَٰلِحٗا جَعَلَا لَهُۥ شُرَكَآءَ فِيمَآ ءَاتَىٰهُمَاۚ فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ عَمَّا يُشۡرِكُونَ
و چون براي آنها فرزند شايستة داد، در آنچه براي شان داده بود، براي او شريكاني قرار دادند، و الله از آنچه كه به او شريك قرار ميدهند، برتر است
أَيُشۡرِكُونَ مَا لَا يَخۡلُقُ شَيۡـٔٗا وَهُمۡ يُخۡلَقُونَ
آيا چيزهايی را به الله شريك قرار ميدهند كه چيزي را آفرينش نميكنند، و خود شان آفرينش ميشوند
وَلَا يَسۡتَطِيعُونَ لَهُمۡ نَصۡرٗا وَلَآ أَنفُسَهُمۡ يَنصُرُونَ
و نه ميتوانند به آنان ياري برسانند، و نه به خود ياري داده ميتوانند
وَإِن تَدۡعُوهُمۡ إِلَى ٱلۡهُدَىٰ لَا يَتَّبِعُوكُمۡۚ سَوَآءٌ عَلَيۡكُمۡ أَدَعَوۡتُمُوهُمۡ أَمۡ أَنتُمۡ صَٰمِتُونَ
و اگر آنها را به راه راست بخوانيد، از شما پيروي نميكنند، براي شما يكسان است كه آنها را صدا بزنيد و يا خاموش باشيد
إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ عِبَادٌ أَمۡثَالُكُمۡۖ فَٱدۡعُوهُمۡ فَلۡيَسۡتَجِيبُواْ لَكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
همانا كساني كه به جاي الله به نزد آنان دعا ميكنيد، بندگاني همچون شما هستند، اگر راست ميگوييد آنها را بخوانيد و تا براي شما جواب بدهند
أَلَهُمۡ أَرۡجُلٞ يَمۡشُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ أَيۡدٖ يَبۡطِشُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ أَعۡيُنٞ يُبۡصِرُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ ءَاذَانٞ يَسۡمَعُونَ بِهَاۗ قُلِ ٱدۡعُواْ شُرَكَآءَكُمۡ ثُمَّ كِيدُونِ فَلَا تُنظِرُونِ
آيا براي آنان پاهايي است كه با آنها راه بروند، يا براي آنان دستهايي است كه با آنها چيزي را بگيرند، يا براي آنان چشمهايي است كه با آنها ببينند، يا براي آنان گوشهايي است كه با آنها بشنوند؟ [اي پيامبر! به آنها] بگو! شريكان خود را بخوانيد، بعد از آن بر عليه من هر حيلة را كه ميخواهيد به كار ببريد، و مرا مهلت ندهيد
إِنَّ وَلِـِّۧيَ ٱللَّهُ ٱلَّذِي نَزَّلَ ٱلۡكِتَٰبَۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى ٱلصَّـٰلِحِينَ
[بگو]: همانا كارساز من پروردگارى است كه اين كتاب [قرآن كريم] را نازل كرد، و او كارساز شايستگان است
وَٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَسۡتَطِيعُونَ نَصۡرَكُمۡ وَلَآ أَنفُسَهُمۡ يَنصُرُونَ
و آنهايي را كه به جاي الله پرستش ميكنيد، نه ميتوانند شما را ياري دهند، و نه خود را ياري داده ميتوانند
وَإِن تَدۡعُوهُمۡ إِلَى ٱلۡهُدَىٰ لَا يَسۡمَعُواْۖ وَتَرَىٰهُمۡ يَنظُرُونَ إِلَيۡكَ وَهُمۡ لَا يُبۡصِرُونَ
و اگر آنها را به سوي هدايت بخواني، [دعوت تو را] نميشنوند، و آنها را ميبيني كه به طرف تو مينگرند، در حالي كه [در حقيقت] نميبينند
خُذِ ٱلۡعَفۡوَ وَأۡمُرۡ بِٱلۡعُرۡفِ وَأَعۡرِضۡ عَنِ ٱلۡجَٰهِلِينَ
[اي پيامبر!] گذشت را پيشه كن، و به كار نيك فرمان بده، و از جاهلان روي بگردان
وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ نَزۡغٞ فَٱسۡتَعِذۡ بِٱللَّهِۚ إِنَّهُۥ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
و اگر از شيطان به تو وسوسة رسيد، به الله پناه ببر؛ زيرا او شنواي دانا است