قَدۡ كَانَ لَكُمۡ ءَايَةٞ فِي فِئَتَيۡنِ ٱلۡتَقَتَاۖ فِئَةٞ تُقَٰتِلُ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَأُخۡرَىٰ كَافِرَةٞ يَرَوۡنَهُم مِّثۡلَيۡهِمۡ رَأۡيَ ٱلۡعَيۡنِۚ وَٱللَّهُ يُؤَيِّدُ بِنَصۡرِهِۦ مَن يَشَآءُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَعِبۡرَةٗ لِّأُوْلِي ٱلۡأَبۡصَٰرِ

به يقين در دو گروهي كه [روز بدر] روبروي يكديگر قرار گرفتند[1]، براي شما دليلي [بر قدرت الله] است، گروهي در راه الله نبرد مي‌كردند، و گروه ديگري كافر بودند، آنان را به چشم خود دو چندان مي‌ديدند و الله به نصرت دادن خويش هر كه را بخواهد تأييد مي‌كند، به راستي در اين واقعه براي اهل دانش عبرتي است

كَمَآ أَخۡرَجَكَ رَبُّكَ مِنۢ بَيۡتِكَ بِٱلۡحَقِّ وَإِنَّ فَرِيقٗا مِّنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ لَكَٰرِهُونَ

همان طوري كه پروردگارت تو را از خانه ات به حق [به سوي بدر] بيرون آورد، در حالي كه عدة از مؤمنان كراهت داشتند

يُجَٰدِلُونَكَ فِي ٱلۡحَقِّ بَعۡدَ مَا تَبَيَّنَ كَأَنَّمَا يُسَاقُونَ إِلَى ٱلۡمَوۡتِ وَهُمۡ يَنظُرُونَ

[اي پيامبر!] با تو در بارة آنچه كه حق است [كه جهاد باشد] ـ بعد از آنكه واضح گرديد ـ مجادله مي‌كردند، [به طوري] كه گويا به سوي مرگ سوق داده مي‌شوند، و آنها در آن مي‌نگرند

وَإِذۡ يَعِدُكُمُ ٱللَّهُ إِحۡدَى ٱلطَّآئِفَتَيۡنِ أَنَّهَا لَكُمۡ وَتَوَدُّونَ أَنَّ غَيۡرَ ذَاتِ ٱلشَّوۡكَةِ تَكُونُ لَكُمۡ وَيُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُحِقَّ ٱلۡحَقَّ بِكَلِمَٰتِهِۦ وَيَقۡطَعَ دَابِرَ ٱلۡكَٰفِرِينَ

و آن زماني را به ياد آوريد كه الله يكي از اين دو گروه را[1] براي شما وعده داد كه از آنِ شما است، و شما دوست داشتيد كه گروه بي سلاح [كاروان قريش] از شما باشد، حال آنكه الله مي‌خواست كه حق را به سخنان خود ثابت سازد، و بنياد كافران را براندازد

لِيُحِقَّ ٱلۡحَقَّ وَيُبۡطِلَ ٱلۡبَٰطِلَ وَلَوۡ كَرِهَ ٱلۡمُجۡرِمُونَ

تا اينكه حق را ثابت نموده، و باطل را از بين ببرد، و لو آنكه مجرمان كراهت داشته باشند

إِذۡ تَسۡتَغِيثُونَ رَبَّكُمۡ فَٱسۡتَجَابَ لَكُمۡ أَنِّي مُمِدُّكُم بِأَلۡفٖ مِّنَ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةِ مُرۡدِفِينَ

آن زماني را [به ياد آوريد] كه از پروردگار خود طلب ياري و كمك مي كرديد، پس دعاي شما را اجابت كرد، [و فرمود] من شما را به هزار فرشته كه از پي يكديگر مي آيند، ياري مي دهم

وَمَا جَعَلَهُ ٱللَّهُ إِلَّا بُشۡرَىٰ وَلِتَطۡمَئِنَّ بِهِۦ قُلُوبُكُمۡۚ وَمَا ٱلنَّصۡرُ إِلَّا مِنۡ عِندِ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

الله متعال اين [مدد رساندن] را جز بشارتي قرار نداد، تا اينكه دلهاي شما به آن آرام بگيرد، و گرنه پيروزي جز از طرف الله نيست، همانا الله پيروزمند با حكمت است

إِذۡ يُغَشِّيكُمُ ٱلنُّعَاسَ أَمَنَةٗ مِّنۡهُ وَيُنَزِّلُ عَلَيۡكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ لِّيُطَهِّرَكُم بِهِۦ وَيُذۡهِبَ عَنكُمۡ رِجۡزَ ٱلشَّيۡطَٰنِ وَلِيَرۡبِطَ عَلَىٰ قُلُوبِكُمۡ وَيُثَبِّتَ بِهِ ٱلۡأَقۡدَامَ

و آن زماني را [به ياد آوريد] كه الله خواب سبك آرامش بخشي را كه از جانب او بود، بر شما عارض كرد، و آبي از آسمان بر شما نازل ساخت، تا شما را به آن پاك سازد، و پليدي شيطان را از شما بزدايد، و تا دلهاي تان را با ثبات سازد، و گامهاي تان را به آن استوار نمايد

إِذۡ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةِ أَنِّي مَعَكُمۡ فَثَبِّتُواْ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْۚ سَأُلۡقِي فِي قُلُوبِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱلرُّعۡبَ فَٱضۡرِبُواْ فَوۡقَ ٱلۡأَعۡنَاقِ وَٱضۡرِبُواْ مِنۡهُمۡ كُلَّ بَنَانٖ

و آن زماني را [به ياد آور] كه پروردگار تو به فرشتگان امر كرد كه من با شما هستم، پس كساني را كه ايمان آورده اند، ثابت قدم نگهداريد، به زودي در دل كساني كه كافر شده اند، هراس و ترس مي افكنم، پس گردنهاي آنان را بزنيد، و سر انگشتان شان را قطع نماييد

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ شَآقُّواْ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥۚ وَمَن يُشَاقِقِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَإِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ

اين به خاطر آن است كه آنان با الله و رسول او مخالفت كردند، و هر كس كه با الله و رسول او مخالفت كند، پس بداند كه الله شديد العقاب است

ذَٰلِكُمۡ فَذُوقُوهُ وَأَنَّ لِلۡكَٰفِرِينَ عَذَابَ ٱلنَّارِ

[اي كافران] اين عذاب را [در دنيا] بچشيد، و همانا براي كافران [در آخرت] عذاب آتش [دوزخ] است

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا لَقِيتُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ زَحۡفٗا فَلَا تُوَلُّوهُمُ ٱلۡأَدۡبَارَ

اي كساني كه ايمان آورده ايد! هنگامي كه با گروه بزرگي از كافران روبرو شديد، به آنها پشت نكنيد

وَمَن يُوَلِّهِمۡ يَوۡمَئِذٖ دُبُرَهُۥٓ إِلَّا مُتَحَرِّفٗا لِّقِتَالٍ أَوۡ مُتَحَيِّزًا إِلَىٰ فِئَةٖ فَقَدۡ بَآءَ بِغَضَبٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَمَأۡوَىٰهُ جَهَنَّمُۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ

و كسي كه در آن روز به آنان پشت كند ـ مگر آنكه قصدش حملة دوباره، و يا ملحق شدن به گروه ديگري [از مجاهدين] باشد ـ به يقين كه به غضب الله روي آورده و جايگاهش در دوزخ است، و [دوزخ] مصير بدي است

فَلَمۡ تَقۡتُلُوهُمۡ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ قَتَلَهُمۡۚ وَمَا رَمَيۡتَ إِذۡ رَمَيۡتَ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ رَمَىٰ وَلِيُبۡلِيَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ مِنۡهُ بَلَآءً حَسَنًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ

و شما آنها را نكشتيد، بلكه الله آنها را كشت، آنگاه كه [به طرف آنان ريگ و خاك] انداختي، [اين ريگ و خاك را] تو نينداختي، بلكه الله انداخت، و تا اينكه مؤمنان را به آزمون نيكويي از طرف خود بيازمايد، همانا الله شنواي دانا است

ذَٰلِكُمۡ وَأَنَّ ٱللَّهَ مُوهِنُ كَيۡدِ ٱلۡكَٰفِرِينَ

اين واقعه [چنين بود كه مشاهده كرديد] الله مكر كافران را چنين سست و ضعيف مي گردان.د

إِن تَسۡتَفۡتِحُواْ فَقَدۡ جَآءَكُمُ ٱلۡفَتۡحُۖ وَإِن تَنتَهُواْ فَهُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۖ وَإِن تَعُودُواْ نَعُدۡ وَلَن تُغۡنِيَ عَنكُمۡ فِئَتُكُمۡ شَيۡـٔٗا وَلَوۡ كَثُرَتۡ وَأَنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

[اي كافران] اگر طلب فتح و نصرت مي‌كرديد، اينك فتح حاصل شد، و اگر [از كفر و مخالفت با مسلمانان] خود داري نماييد، براي شما بهتر است، و اگر [به كفر و عناد] باز گرديد، ما هم باز خواهيم گشت، و گروه شما هر چند زياد باشد، براي شما سودي نخواهد بخشيد، و الله با مؤمنان است

إِذۡ أَنتُم بِٱلۡعُدۡوَةِ ٱلدُّنۡيَا وَهُم بِٱلۡعُدۡوَةِ ٱلۡقُصۡوَىٰ وَٱلرَّكۡبُ أَسۡفَلَ مِنكُمۡۚ وَلَوۡ تَوَاعَدتُّمۡ لَٱخۡتَلَفۡتُمۡ فِي ٱلۡمِيعَٰدِ وَلَٰكِن لِّيَقۡضِيَ ٱللَّهُ أَمۡرٗا كَانَ مَفۡعُولٗا لِّيَهۡلِكَ مَنۡ هَلَكَ عَنۢ بَيِّنَةٖ وَيَحۡيَىٰ مَنۡ حَيَّ عَنۢ بَيِّنَةٖۗ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَسَمِيعٌ عَلِيمٌ

آنگاه كه شما به كنارة نزديكتر، و آنها به كنارة دورتر بودند، و قافلة [قريش] از شما پايين‌تر بود، و اگر با يكديگر وعده مي‌گذاشتيد، در وعده‌گاه با هم اختلاف مي‌كرديد، ولي الله [خواست] تا آنچه را كه مي‌بايست انجام پذيرد، به انجام رساند، تا كسي كه هلاك مي‌شود از روي دليل هلاك شود، و كسي كه زنده مي‌ماند، از روي دليل زنده بماند، و همانا الله شنواي دانا است

إِذۡ يُرِيكَهُمُ ٱللَّهُ فِي مَنَامِكَ قَلِيلٗاۖ وَلَوۡ أَرَىٰكَهُمۡ كَثِيرٗا لَّفَشِلۡتُمۡ وَلَتَنَٰزَعۡتُمۡ فِي ٱلۡأَمۡرِ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ سَلَّمَۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ

[اي پيامبر!] زماني را به ياد آور كه الله آنها را در خوابت به تو اندك نشان داد، و اگر آنها را براي تو بسيار نشان مي‌داد، حتما سست مي‌شديد، و در كار [جنگ] با هم نزاع مي‌كرديد، ولي الله [شما را] به سلامت نگه داشت، به درستى كه او به راز دلها آگاه است

وَإِذۡ يُرِيكُمُوهُمۡ إِذِ ٱلۡتَقَيۡتُمۡ فِيٓ أَعۡيُنِكُمۡ قَلِيلٗا وَيُقَلِّلُكُمۡ فِيٓ أَعۡيُنِهِمۡ لِيَقۡضِيَ ٱللَّهُ أَمۡرٗا كَانَ مَفۡعُولٗاۗ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرۡجَعُ ٱلۡأُمُورُ

و آن زماني را به ياد آور كه چون با هم روبرو شديد، آنها را در چشم شما كم نشان داد، و شما را در چشم آنان كم نشان داد، تا الله كاري را كه مي‌بايست انجام شود، به انجام رساند، و همة كارها به سوي الله باز گردانده مي‌شود

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا لَقِيتُمۡ فِئَةٗ فَٱثۡبُتُواْ وَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَثِيرٗا لَّعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ

اي كساني كه ايمان آورده ‌ايد! هرگاه با گروهي [از دشمن] روبرو شديد، پايداري نماييد، و الله را بسيار ذِكْر كنيد، تا باشد كه رستگار شويد

وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَلَا تَنَٰزَعُواْ فَتَفۡشَلُواْ وَتَذۡهَبَ رِيحُكُمۡۖ وَٱصۡبِرُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلصَّـٰبِرِينَ

و از الله و پيامبرش اطاعت نماييد، و با يكديگر منازعه نكنيد، كه سست مي‌شويد، و مهابت شما از بين مي‌رود، و صبر كنيد كه همانا الله با صابران است

وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ خَرَجُواْ مِن دِيَٰرِهِم بَطَرٗا وَرِئَآءَ ٱلنَّاسِ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِۚ وَٱللَّهُ بِمَا يَعۡمَلُونَ مُحِيطٞ

و مانند كساني نباشيد كه با غرور و خود نمايي به مردمان، از ديار خود [كه مكه باشد] بيرون شدند، و [مردم را] از راه الله باز مي‌داشتند، و الله بر آنچه مي‎كنند، احاطه دارد

وَإِذۡ زَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمۡ وَقَالَ لَا غَالِبَ لَكُمُ ٱلۡيَوۡمَ مِنَ ٱلنَّاسِ وَإِنِّي جَارٞ لَّكُمۡۖ فَلَمَّا تَرَآءَتِ ٱلۡفِئَتَانِ نَكَصَ عَلَىٰ عَقِبَيۡهِ وَقَالَ إِنِّي بَرِيٓءٞ مِّنكُمۡ إِنِّيٓ أَرَىٰ مَا لَا تَرَوۡنَ إِنِّيٓ أَخَافُ ٱللَّهَۚ وَٱللَّهُ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ

و آن زماني را به ياد آوريد كه شيطان اعمال آنان را براي شان جلوه داد، و گفت: امروز كسي از مردمان بر شما پيروز نمي‌شود، و من يار و ياور شما هستم، و چون آن دو گروه با هم روبرو شدند، به عقب بر گشت و گفت: من از شما بيزارم، من چيزي را مي‌بينم كه شما نمي‌بينيد، من از الله مي‌ترسم، و الله شديد العقاب است

سَيُهۡزَمُ ٱلۡجَمۡعُ وَيُوَلُّونَ ٱلدُّبُرَ

زود است كه اين گروه، [يكفار قريش] هزيمت يافته و پشت بگردانند