مَّا يَوَدُّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ وَلَا ٱلۡمُشۡرِكِينَ أَن يُنَزَّلَ عَلَيۡكُم مِّنۡ خَيۡرٖ مِّن رَّبِّكُمۡۚ وَٱللَّهُ يَخۡتَصُّ بِرَحۡمَتِهِۦ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ ذُو ٱلۡفَضۡلِ ٱلۡعَظِيمِ

كساني از اهل كتاب كه كافر شده اند، و همچنين مشركان، نمي‌خواهند كه از طرف پروردگار تان بر شما خير و بركتي نازل شود، در حالي كه الله هركسي را كه بخواهد به رحمت خود اختصاص مي‌دهد، و الله تعالى صاحب فضل بزرگى است

۞مَا نَنسَخۡ مِنۡ ءَايَةٍ أَوۡ نُنسِهَا نَأۡتِ بِخَيۡرٖ مِّنۡهَآ أَوۡ مِثۡلِهَآۗ أَلَمۡ تَعۡلَمۡ أَنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ

هر آية را كه نسخ مي‌كنيم، و يا آن را فراموش مي‌گردانيم، بهتر از آن، و يا همانند آن را مي‌آوريم، [و جايگزين آن مي‌سازيم] مگر ندانسته‌اي كه الله بر هر چيزي توانا است

أَلَمۡ تَعۡلَمۡ أَنَّ ٱللَّهَ لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۗ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٍ

[اي پيامبر!] آيا ندانسته‌اي كه مُلك و فرمانروايي آسمانها و زمين از آن الله است، و جز الله يار و ياوري براي شما نيست

أَمۡ تُرِيدُونَ أَن تَسۡـَٔلُواْ رَسُولَكُمۡ كَمَا سُئِلَ مُوسَىٰ مِن قَبۡلُۗ وَمَن يَتَبَدَّلِ ٱلۡكُفۡرَ بِٱلۡإِيمَٰنِ فَقَدۡ ضَلَّ سَوَآءَ ٱلسَّبِيلِ

آيا مي‌خواهيد از پيامبر خود همان سؤالي را بكنيد، كه پيشتر از موسي سؤال شده بود، و هر كه ايمان را به كفر عوض كند، راه راست را گم كرده است

وَدَّ كَثِيرٞ مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ لَوۡ يَرُدُّونَكُم مِّنۢ بَعۡدِ إِيمَٰنِكُمۡ كُفَّارًا حَسَدٗا مِّنۡ عِندِ أَنفُسِهِم مِّنۢ بَعۡدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ ٱلۡحَقُّۖ فَٱعۡفُواْ وَٱصۡفَحُواْ حَتَّىٰ يَأۡتِيَ ٱللَّهُ بِأَمۡرِهِۦٓۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ

بسياري از اهل كتاب بعد از آنكه حق براي آنان آشكار شده است، به سبب حسدي كه دارند، مي‌خواهند شما را پس از آنكه ايمان آورده ‌ايد، كافر گردانند، پس بر شما است كه گذشت نماييد و چشم پوشي كنيد، تا الله تعالى فرمان خود را بياورد، به يقين الله بر همه چيز توانا است

وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَۚ وَمَا تُقَدِّمُواْ لِأَنفُسِكُم مِّنۡ خَيۡرٖ تَجِدُوهُ عِندَ ٱللَّهِۗ إِنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ

و نماز را بر پا داريد، و زكات را اداء نماييد، و آنچه را كه از پيش مي‌فرستيد، نزد الله خواهيد يافت، به يقين الله تعالى به آنچه مي‌كنيد، بينا است

وَقَالُواْ لَن يَدۡخُلَ ٱلۡجَنَّةَ إِلَّا مَن كَانَ هُودًا أَوۡ نَصَٰرَىٰۗ تِلۡكَ أَمَانِيُّهُمۡۗ قُلۡ هَاتُواْ بُرۡهَٰنَكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

و گفتند: هرگز كسي به بهشت نمي‌رود، مگر آنكه يهودي و يا نصراني باشد، اين آرزوي آنها است، بگو! اگر راست مي‌گوييد دليل خود را بياوريد

بَلَىٰۚ مَنۡ أَسۡلَمَ وَجۡهَهُۥ لِلَّهِ وَهُوَ مُحۡسِنٞ فَلَهُۥٓ أَجۡرُهُۥ عِندَ رَبِّهِۦ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ

بلي! بلكه هر كسي كه خود را تسليم الله كند، و نيكوكار باشد، مزد و پاداشش در نزد الله محفوظ است، [و در قيامت] نه ترسي بر آنان است، و نه اندوهگين مي‌شوند

وَقَالَتِ ٱلۡيَهُودُ لَيۡسَتِ ٱلنَّصَٰرَىٰ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَقَالَتِ ٱلنَّصَٰرَىٰ لَيۡسَتِ ٱلۡيَهُودُ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَهُمۡ يَتۡلُونَ ٱلۡكِتَٰبَۗ كَذَٰلِكَ قَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ مِثۡلَ قَوۡلِهِمۡۚ فَٱللَّهُ يَحۡكُمُ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ

و يهود گفتند: نصاري بر حق نيستند، و نصاري گفتند: يهود بر حق نيستند، در حالي كه [هر دو گروه] كتاب [آسماني] را مي‌خوانند، و كساني كه چيزي نمي‌دانند، نيز [سخني] مثل سخن اينها گفتند، پس الله در روز قيامت در بين آنان در بارة آنچه با هم اختلاف مي‌کردند، داوري مي‌كند

وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّن مَّنَعَ مَسَٰجِدَ ٱللَّهِ أَن يُذۡكَرَ فِيهَا ٱسۡمُهُۥ وَسَعَىٰ فِي خَرَابِهَآۚ أُوْلَـٰٓئِكَ مَا كَانَ لَهُمۡ أَن يَدۡخُلُوهَآ إِلَّا خَآئِفِينَۚ لَهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا خِزۡيٞ وَلَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٞ

و كيست ستمكار تر از كسي كه مردم را از ذكر الله در مساجد منع نموده، و سعي در خراب كردن آن داشته باشد؟ براي چنين اشخاصي سزاوار نيست كه جز با ترس داخل مساجد گردند، براي آنها در دنيا رسوايي و در آخرت عذاب بزرگي است

وَلِلَّهِ ٱلۡمَشۡرِقُ وَٱلۡمَغۡرِبُۚ فَأَيۡنَمَا تُوَلُّواْ فَثَمَّ وَجۡهُ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ

و مشرق و مغرب از آن الله است، به هر طرف روي آوريد، روي به طرف الله داريد، و به يقين الله متعال نعمت گستر دانا است

وَقَالُواْ ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ وَلَدٗاۗ سُبۡحَٰنَهُۥۖ بَل لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ كُلّٞ لَّهُۥ قَٰنِتُونَ

و گفتند: الله فرزندي برگزيده است، او منزه است، بلكه هر آنچه در آسمانها و زمين است، از آن او است، و همه برايش فرمانبرداراند

بَدِيعُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ وَإِذَا قَضَىٰٓ أَمۡرٗا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ

پديد آورندة آسمانها و زمين است، و چون ارادة چيزي را بنمايد، برايش مي‌گويد موجود شو، و [در همان لحظة كه الله بخواهد موجود مي‌شود

وَقَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ لَوۡلَا يُكَلِّمُنَا ٱللَّهُ أَوۡ تَأۡتِينَآ ءَايَةٞۗ كَذَٰلِكَ قَالَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِم مِّثۡلَ قَوۡلِهِمۡۘ تَشَٰبَهَتۡ قُلُوبُهُمۡۗ قَدۡ بَيَّنَّا ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يُوقِنُونَ

و كساني كه نمي‌دانند گفتند: چرا الله با ما سخن نمي‌گويد، و يا معجزة براي ما نمي‌آيد، كساني كه پيش از اينان بودند، نيز مانند گفتة اينان گفتند: دلهاي آنها با هم مشابه است، ما دلائل را براي حقيقت جويان بيان كرده‌ ايم

إِنَّآ أَرۡسَلۡنَٰكَ بِٱلۡحَقِّ بَشِيرٗا وَنَذِيرٗاۖ وَلَا تُسۡـَٔلُ عَنۡ أَصۡحَٰبِ ٱلۡجَحِيمِ

اى پيامبر! ما تو را به حق بشارت دهنده و بيم دهنده فرستاديم، و تو از [اعمالي كه] اهل جهنم انجام مي‌دهند پرسيده نمي‌شويد

وَلَن تَرۡضَىٰ عَنكَ ٱلۡيَهُودُ وَلَا ٱلنَّصَٰرَىٰ حَتَّىٰ تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمۡۗ قُلۡ إِنَّ هُدَى ٱللَّهِ هُوَ ٱلۡهُدَىٰۗ وَلَئِنِ ٱتَّبَعۡتَ أَهۡوَآءَهُم بَعۡدَ ٱلَّذِي جَآءَكَ مِنَ ٱلۡعِلۡمِ مَا لَكَ مِنَ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٍ

اى پيامبر! هرگز يهود و نصاري از تو راضي نمي‌شوند، مگر آنكه از آيين آنان پيروي نمايي، بگو: هدايت، هدايت الله است، و اگر بعد از علمي كه يافته‌اي، از هوي و هوسهاي آنها پيروي نمايي از جانب الله براي تو هيچ يار و نصرت دهندة نخواهد بود

ٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَتۡلُونَهُۥ حَقَّ تِلَاوَتِهِۦٓ أُوْلَـٰٓئِكَ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۗ وَمَن يَكۡفُرۡ بِهِۦ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ

كساني كه كتاب [آسماني] را به آنان داده‌ايم، و آن را طوري كه سزاوار آن است تلاوت مي‌كنند، چنين اشخاص به [قرآن] ايمان مي‌آورند، و كساني كه به آن كافر مي‌شوند، آنان زيانكاران اند

يَٰبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتِيَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتُ عَلَيۡكُمۡ وَأَنِّي فَضَّلۡتُكُمۡ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ

اي بني اسرائيل! نعمتي را كه بر شما ارزاني داشته‌ام، و اينكه شما را بر جهانيان [زمان شما] برتري داده‌ام، به يادآوريد

وَٱتَّقُواْ يَوۡمٗا لَّا تَجۡزِي نَفۡسٌ عَن نَّفۡسٖ شَيۡـٔٗا وَلَا يُقۡبَلُ مِنۡهَا عَدۡلٞ وَلَا تَنفَعُهَا شَفَٰعَةٞ وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ

و از روزي بترسيد كه كسي براي كسي كاري كرده نمي‌تواند، و هيچ عوضي از آنان پذيرفته نمي‌شود، و شفاعت فائدة نداشته و نه آنان ياري داده مي‌شوند

۞وَإِذِ ٱبۡتَلَىٰٓ إِبۡرَٰهِـۧمَ رَبُّهُۥ بِكَلِمَٰتٖ فَأَتَمَّهُنَّۖ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامٗاۖ قَالَ وَمِن ذُرِّيَّتِيۖ قَالَ لَا يَنَالُ عَهۡدِي ٱلظَّـٰلِمِينَ

و چون ابراهيم را پروردگارش به سخنان چندي آزمود، و او آنها را به تمام و كمال انجام داد، الله متعال برايش گفت: من تو را پيشواي مردم قرار خواهم داد، گفت: و از دودمانم [نيز اماماني قرار بده]، الله فرمود: پيمان من به ستمكاران نمي‌رسد

وَإِذۡ جَعَلۡنَا ٱلۡبَيۡتَ مَثَابَةٗ لِّلنَّاسِ وَأَمۡنٗا وَٱتَّخِذُواْ مِن مَّقَامِ إِبۡرَٰهِـۧمَ مُصَلّٗىۖ وَعَهِدۡنَآ إِلَىٰٓ إِبۡرَٰهِـۧمَ وَإِسۡمَٰعِيلَ أَن طَهِّرَا بَيۡتِيَ لِلطَّآئِفِينَ وَٱلۡعَٰكِفِينَ وَٱلرُّكَّعِ ٱلسُّجُودِ

و آن زماني را به ياد آور كه خانة [كعبه] را مركز اجتماع و جاي امني براي مردم قرار داديم، [وگفتيم]: مقام ابراهيم را جايگاه نماز قرار دهيد، و به ابراهيم و اسماعيل سفارش كرديم كه خانة مرا [كعبه] براي طواف كنندگان، و معتكفان، و ركوع كنندگان و سجده كننده، پاكيزه كنند

وَإِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِـۧمُ رَبِّ ٱجۡعَلۡ هَٰذَا بَلَدًا ءَامِنٗا وَٱرۡزُقۡ أَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلثَّمَرَٰتِ مَنۡ ءَامَنَ مِنۡهُم بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۚ قَالَ وَمَن كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُۥ قَلِيلٗا ثُمَّ أَضۡطَرُّهُۥٓ إِلَىٰ عَذَابِ ٱلنَّارِۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ

و هنگامي كه ابراهيم گفت: پروردگارا! اين [شهر را]، شهر امني بگردان، و از مردمان آن، كساني را كه به الله و روز آخرت ايمان دارند، از ميوه‌ها روزي بده، [الله] فرمود: و كسي را كه كافر شود، [مدت] اندكي بهره‌مند مي‌گردانم، و در آخرت به عذاب آتش ناچارش مي‌كنم، و اين سرانجام بدي است

وَإِذۡ يَرۡفَعُ إِبۡرَٰهِـۧمُ ٱلۡقَوَاعِدَ مِنَ ٱلۡبَيۡتِ وَإِسۡمَٰعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلۡ مِنَّآۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ

و آن زماني را به ياد آور كه ابراهيم و اسماعيل پايه هاي خانه را بالا مي‌بردند، [و دعاء مي‌كردند كه اي پروردگار ما، از ما بپذير به تحقيق كه تو شنواي دانا هستي

رَبَّنَا وَٱجۡعَلۡنَا مُسۡلِمَيۡنِ لَكَ وَمِن ذُرِّيَّتِنَآ أُمَّةٗ مُّسۡلِمَةٗ لَّكَ وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبۡ عَلَيۡنَآۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ

پروردگارا! ما را فرمانبردار خويش بگردان، و از ذرية ما امتي قرار بده كه فرمانبردار تو باشند، و طرز عبادت كردن ما را براي ما بياموز، و توبة ما را بپذير؛ زيرا تُو تَوبه پذير مهرباني

رَبَّنَا وَٱبۡعَثۡ فِيهِمۡ رَسُولٗا مِّنۡهُمۡ يَتۡلُواْ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَيُزَكِّيهِمۡۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ

پروردگارا! در ميان آنان پيامبري از خود شان بفرست، تا آيات تو را براي آنان تلاوت نمايد، و كتاب و حكمت را براي شان بياموزد، و آنان را پاكيزه گرداند، همانا تو پيروزمند با حكمت هستي

وَمَن يَرۡغَبُ عَن مِّلَّةِ إِبۡرَٰهِـۧمَ إِلَّا مَن سَفِهَ نَفۡسَهُۥۚ وَلَقَدِ ٱصۡطَفَيۡنَٰهُ فِي ٱلدُّنۡيَاۖ وَإِنَّهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ لَمِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ

چه كسي جز آنكه خود را به ناداني انداخته باشد، از آيين ابراهيم روي مي‌گرداند، در حالي كه در اين دنيا او [ابراهيم] را برگزيده‌ايم، ودر آخرت از شايستگان است

إِذۡ قَالَ لَهُۥ رَبُّهُۥٓ أَسۡلِمۡۖ قَالَ أَسۡلَمۡتُ لِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

هنگامي كه پروردگارش برايش فرمود تسليم شو، گفت: به پروردگار جهانيان تسليم شدم

وَوَصَّىٰ بِهَآ إِبۡرَٰهِـۧمُ بَنِيهِ وَيَعۡقُوبُ يَٰبَنِيَّ إِنَّ ٱللَّهَ ٱصۡطَفَىٰ لَكُمُ ٱلدِّينَ فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسۡلِمُونَ

و ابراهيم و يعقوب پسران خود را به همين [آيين] سفارش كرده و [گفتند:] اي پسران من! به يقين الله اين دين را براي شما برگزيد، پس جز آنكه مسلمان باشيد، نميريد

أَمۡ كُنتُمۡ شُهَدَآءَ إِذۡ حَضَرَ يَعۡقُوبَ ٱلۡمَوۡتُ إِذۡ قَالَ لِبَنِيهِ مَا تَعۡبُدُونَ مِنۢ بَعۡدِيۖ قَالُواْ نَعۡبُدُ إِلَٰهَكَ وَإِلَٰهَ ءَابَآئِكَ إِبۡرَٰهِـۧمَ وَإِسۡمَٰعِيلَ وَإِسۡحَٰقَ إِلَٰهٗا وَٰحِدٗا وَنَحۡنُ لَهُۥ مُسۡلِمُونَ

آيا هنگامي كه مرگ يعقوب فرا رسيد، شما حاضر بوديد كه به فرزندان خود گفت: پس از من چه چيزي را مي‌پرستيد؟ گفتند: پروردگار تو را، و پروردگار پدران تو ابراهيم و اسماعيل و اسحاق را كه الهى پگانه است، و در برابر او تسليم هستيم

تِلۡكَ أُمَّةٞ قَدۡ خَلَتۡۖ لَهَا مَا كَسَبَتۡ وَلَكُم مَّا كَسَبۡتُمۡۖ وَلَا تُسۡـَٔلُونَ عَمَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

آنها مردمي بودند كه درگذشتند، اعمال شان متعلق به خود شان است، و اعمال شما متعلق به خود شما است، و از آنچه كه آنها مي‌كردند، از شما پرسيده نمي‌شود