۞وَمَن يُسۡلِمۡ وَجۡهَهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِ وَهُوَ مُحۡسِنٞ فَقَدِ ٱسۡتَمۡسَكَ بِٱلۡعُرۡوَةِ ٱلۡوُثۡقَىٰۗ وَإِلَى ٱللَّهِ عَٰقِبَةُ ٱلۡأُمُورِ
و هر كس نيكوكار باشد، و خود را به خدا بسپرد، به يقين به دستگيرة محكمي چنگ زده است، و سرانجام كار ها به سوي الله است
وَمَن كَفَرَ فَلَا يَحۡزُنكَ كُفۡرُهُۥٓۚ إِلَيۡنَا مَرۡجِعُهُمۡ فَنُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ
و [اى پيامبر!] كسي كه كافر شود، كفر او تو را اندوهگين نسازد، بازگشت شان به سوي ما است، و آنان را از كار هايي كه انجام داده اند، خبر خواهيم داد، به درستى الله به اسرار نهاني دانا است
نُمَتِّعُهُمۡ قَلِيلٗا ثُمَّ نَضۡطَرُّهُمۡ إِلَىٰ عَذَابٍ غَلِيظٖ
ايشان را اندكي [از متاعهاي دنيوي] بهرهمند ميسازيم، سپس آنان را به [تحمل] عذاب سختي مجبور ميسازيم
وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّنۡ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُۚ قُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ
و [اي پيامبر!] اگر از آنان بپرسي كه آسمانها و زمين را چه كسي آفريده كرده است؟ هرآينه ميگويند: الله، بگو: الحمد لله، بلكه بيشتر آنها نميدانند.[1]
1- ـ و اگر مىدانستند به خداوند متعال شرك نمىورزيدند,
لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡغَنِيُّ ٱلۡحَمِيدُ
آنچه در آسمانها و زمين است، از آنِ الله است، به يقين الله بي نياز، و سزاوار ستايش است
وَلَوۡ أَنَّمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ مِن شَجَرَةٍ أَقۡلَٰمٞ وَٱلۡبَحۡرُ يَمُدُّهُۥ مِنۢ بَعۡدِهِۦ سَبۡعَةُ أَبۡحُرٖ مَّا نَفِدَتۡ كَلِمَٰتُ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٞ
و اگر تمام درختان روي زمين قلم باشد، و هفت درياي ديگر به آن مدد برساند، [تا كلمات الله كلمات الهي به پايان نميرسد، همانا الله پيروزمند با حكمت است
مَّا خَلۡقُكُمۡ وَلَا بَعۡثُكُمۡ إِلَّا كَنَفۡسٖ وَٰحِدَةٍۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعُۢ بَصِيرٌ
آفريده كردن، و دوباره زنده كردن همة شما، جز مانند [آفريده كردن] يك فرد است، همانا الله شنواي بينا است
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يُولِجُ ٱلَّيۡلَ فِي ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِي ٱلَّيۡلِ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ يَجۡرِيٓ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى وَأَنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ
آيا نديدي كه الله شب را در روز، و روز را در شب داخل ميكند، و [آيا نديدي كه الله] خورشيد و ماه را مسخر ساخت، هر يك تا مدت معيني در جريان است، و به درستى الله به آنچه ميكنيد، آگاه است
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدۡعُونَ مِن دُونِهِ ٱلۡبَٰطِلُ وَأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡكَبِيرُ
اين [توانايي، و آگاهي] به خاطر آن است كه الله حق است، و به يقين آنچه كه جز او به نزد آن دعاء ميكنند، باطل است، و به درستى الله بلند مرتبة بزرگ است
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱلۡفُلۡكَ تَجۡرِي فِي ٱلۡبَحۡرِ بِنِعۡمَتِ ٱللَّهِ لِيُرِيَكُم مِّنۡ ءَايَٰتِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٖ
آيا نديدي كه كشتي به [امر] و نعمت الله در دريا حركت ميكند، تا [الله] بعضي از دلائل [قدرت و نعمت] خود را براي شما نشان بدهد، بي گمان در اين كار دلائلي [بر قدرت و نعمت الله متعال] براي هر صبر كننده، و شكرگزاري است
وَإِذَا غَشِيَهُم مَّوۡجٞ كَٱلظُّلَلِ دَعَوُاْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ فَلَمَّا نَجَّىٰهُمۡ إِلَى ٱلۡبَرِّ فَمِنۡهُم مُّقۡتَصِدٞۚ وَمَا يَجۡحَدُ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَّا كُلُّ خَتَّارٖ كَفُورٖ
و چون [در دريا] موجي همانند ابرها، آنان را فرا گيرد، به درگاه خدا با ديانت مخلصانه دعاء ميكنند، و چون آنان را به خشكي رسانده و نجات بدهد، بعضي از آنان ميانهرو هستند، و جز فريبكاران پيمانشكن ناسپاس، آيات ما را انكار ميكنند
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُواْ رَبَّكُمۡ وَٱخۡشَوۡاْ يَوۡمٗا لَّا يَجۡزِي وَالِدٌ عَن وَلَدِهِۦ وَلَا مَوۡلُودٌ هُوَ جَازٍ عَن وَالِدِهِۦ شَيۡـًٔاۚ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞۖ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُم بِٱللَّهِ ٱلۡغَرُورُ
اي مردم! از پروردگار خود بپرهيزيد، و از روزي بترسيد كه نه پدر براي فرزندش، و نه فرزند، براي پدرش كاري كرده ميتواند، به يقين وعدة الله حق است، پس زندگي دنيا شما را فريب ندهد، و شيطان فريبكار شما را به [كرم] الله مغرور نسازد
إِنَّ ٱللَّهَ عِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلسَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ ٱلۡغَيۡثَ وَيَعۡلَمُ مَا فِي ٱلۡأَرۡحَامِۖ وَمَا تَدۡرِي نَفۡسٞ مَّاذَا تَكۡسِبُ غَدٗاۖ وَمَا تَدۡرِي نَفۡسُۢ بِأَيِّ أَرۡضٖ تَمُوتُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرُۢ
به درستى الله است كه دانستن [وقت] برپا شدن قيامت در نزد او است، و باران را نازل ميكند، و آنچه را كه در رحم هاي [مادران] است، ميداند، و هيچ كس نميداند كه فردا چه چيزي بدست ميآورد، و هيچ كس نميداند كه در كدام سرزمين خواهد مرد، همانا الله داناي آگاه است
الٓمٓ
الف، لام، ميم
تَنزِيلُ ٱلۡكِتَٰبِ لَا رَيۡبَ فِيهِ مِن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
نزول اين كتابي [قرآن مجيد] كه در آن هيچ شكي نيست، از طرف پروردگار جهانيان است
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۚ بَلۡ هُوَ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ لِتُنذِرَ قَوۡمٗا مَّآ أَتَىٰهُم مِّن نَّذِيرٖ مِّن قَبۡلِكَ لَعَلَّهُمۡ يَهۡتَدُونَ
آيا ميگويند: [محمد ] اين [قرآن] را افتراء كرده است؟ بلكه [حقيقت اين است كه] اين [قرآن] حق بوده، و از طرف پروردگار تو است، تا گروهي را بيم بدهي كه پيش از تو براي آنان بيم دهندة نيامده بود، تا باشد كه هدايت شوند
ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ مَا لَكُم مِّن دُونِهِۦ مِن وَلِيّٖ وَلَا شَفِيعٍۚ أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ
الله آن ذاتي است كه آسمانها و زمين، و آنچه را كه در بين آن دو [آسمانها و زمين] است، در شش روز آفريده نمود، بعد از آن بر عرش استواء يافت، براي شما جز او كارساز، و شفيعي نيست، آيا به خود نميآييد
يُدَبِّرُ ٱلۡأَمۡرَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ ثُمَّ يَعۡرُجُ إِلَيۡهِ فِي يَوۡمٖ كَانَ مِقۡدَارُهُۥٓ أَلۡفَ سَنَةٖ مِّمَّا تَعُدُّونَ
[و الله] كار ها را از آسمان تا به زمين تدبير مينمايد، بعد از آن در روزي كه به اندازة هزار سال، از سالهايي است كه شما حساب ميكنيد، [كه روز قيامت باشد] به سوي او بالا ميرود
ذَٰلِكَ عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
اين است وصف الهى كه به [چيز هاي] پنهان و آشكارا دانا است، و پيروزمند مهربان است
ٱلَّذِيٓ أَحۡسَنَ كُلَّ شَيۡءٍ خَلَقَهُۥۖ وَبَدَأَ خَلۡقَ ٱلۡإِنسَٰنِ مِن طِينٖ
آن [الهى] كه هر چيزي را به نيكوترين و جهي آفريده نمود، و آفرينش انسان را از گِل شروع كرد
ثُمَّ جَعَلَ نَسۡلَهُۥ مِن سُلَٰلَةٖ مِّن مَّآءٖ مَّهِينٖ
بعد از آن، نسل او را از عصارة آب ناچيزي به وجود آورد
ثُمَّ سَوَّىٰهُ وَنَفَخَ فِيهِ مِن رُّوحِهِۦۖ وَجَعَلَ لَكُمُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَٱلۡأَفۡـِٔدَةَۚ قَلِيلٗا مَّا تَشۡكُرُونَ
بعد از آن، اندام او را متوازن ساخت، و از روح خود در او دميد، و براي شما، گوش و چشمها، و دلها آفريد، ولي شما كمتر شكرگزاري ميكنيد
وَقَالُوٓاْ أَءِذَا ضَلَلۡنَا فِي ٱلۡأَرۡضِ أَءِنَّا لَفِي خَلۡقٖ جَدِيدِۭۚ بَلۡ هُم بِلِقَآءِ رَبِّهِمۡ كَٰفِرُونَ
و[مشركان] گفتند: آيا زماني كه در زمين ناپديد شويم، آيا از نو آفريده خواهيم شد؟ بلكه آنان ديدار پروردگار شان را انكار ميكنند
۞قُلۡ يَتَوَفَّىٰكُم مَّلَكُ ٱلۡمَوۡتِ ٱلَّذِي وُكِّلَ بِكُمۡ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمۡ تُرۡجَعُونَ
[اي پيامبر!] بگو: فرشتة مرگي كه بر شما گماشته شده است، جان شما را ميگيرد، بعد از آن به سوي پروردگار تان بازگردانده ميشويد
وَلَوۡ تَرَىٰٓ إِذِ ٱلۡمُجۡرِمُونَ نَاكِسُواْ رُءُوسِهِمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ رَبَّنَآ أَبۡصَرۡنَا وَسَمِعۡنَا فَٱرۡجِعۡنَا نَعۡمَلۡ صَٰلِحًا إِنَّا مُوقِنُونَ
و اگر مجرمان را هنگامي ميديدي كه سرافكنده نزد پروردگار شان [حاضر] گرديده [و ميگويند]: پروردگارا! ديديم و شنيديم، پس ما را بازگردان، تا كارهاي نيكي انجام دهيم، كه ما اكنون يقين كرده ايم
وَلَوۡ شِئۡنَا لَأٓتَيۡنَا كُلَّ نَفۡسٍ هُدَىٰهَا وَلَٰكِنۡ حَقَّ ٱلۡقَوۡلُ مِنِّي لَأَمۡلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ ٱلۡجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ أَجۡمَعِينَ
و اگر ميخواستيم هرآينه به هركس هدايتش را ميداديم، ولي اين قول از طرف من مقرر شده است كه دوزخ را از همة جن و إِنس پُر ميكنم
فَذُوقُواْ بِمَا نَسِيتُمۡ لِقَآءَ يَوۡمِكُمۡ هَٰذَآ إِنَّا نَسِينَٰكُمۡۖ وَذُوقُواْ عَذَابَ ٱلۡخُلۡدِ بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
پس به سزاي آنكه ديدار امروز تان را فراموش كرده بوديد، [عذاب جهنم] را بچشيد، و ما نيز شما را فراموش كرديم، و عذاب هميشگي را به سبب كارهايي كه ميكرديد، بچشيد
إِنَّمَا يُؤۡمِنُ بِـَٔايَٰتِنَا ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِّرُواْ بِهَا خَرُّواْۤ سُجَّدٗاۤ وَسَبَّحُواْ بِحَمۡدِ رَبِّهِمۡ وَهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ۩
جز اين نيست كه به آيات ما كساني ايمان ميآورند كه چون به آن آيات پند داده شوند، به سجده ميافتند، و به حمد و ثناي پروردگار خود تسبيح ميگويند، و كبر نميورزند
تَتَجَافَىٰ جُنُوبُهُمۡ عَنِ ٱلۡمَضَاجِعِ يَدۡعُونَ رَبَّهُمۡ خَوۡفٗا وَطَمَعٗا وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ
پهلوهاي شان [جهت نماز خواندن] از بسترهاي شان جدا ميگردد، و با بيم و اميد پروردگار خود را عبادت ميكنند، و از آنچه به آنان روزي داده ايم، انفاق ميكنند
فَلَا تَعۡلَمُ نَفۡسٞ مَّآ أُخۡفِيَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعۡيُنٖ جَزَآءَۢ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
و هيچ كس نميداند در برابر آنچه كه [در دنيا] انجام ميدادند، چه پاداشي كه چشم را روشن ميكند، براي آنان نهفته شده است