ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ثُمَّ لَا يُتۡبِعُونَ مَآ أَنفَقُواْ مَنّٗا وَلَآ أَذٗى لَّهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ

كساني كه مالهاي خود را در راه الله انفاق مي‌كنند، بعد از آن منت گذاري نكرده، و آزاري نمي‌دهند، مزد آنها در نزد پروردگار شان [محفوظ] است، نه بر آنها ترسي است، و نه هم غمگين مي‌شوند

۞قَوۡلٞ مَّعۡرُوفٞ وَمَغۡفِرَةٌ خَيۡرٞ مِّن صَدَقَةٖ يَتۡبَعُهَآ أَذٗىۗ وَٱللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٞ

گفتة خوش و مدارا، از صدقة كه آزاري در پي داشته باشد، بهتر است

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُبۡطِلُواْ صَدَقَٰتِكُم بِٱلۡمَنِّ وَٱلۡأَذَىٰ كَٱلَّذِي يُنفِقُ مَالَهُۥ رِئَآءَ ٱلنَّاسِ وَلَا يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۖ فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ صَفۡوَانٍ عَلَيۡهِ تُرَابٞ فَأَصَابَهُۥ وَابِلٞ فَتَرَكَهُۥ صَلۡدٗاۖ لَّا يَقۡدِرُونَ عَلَىٰ شَيۡءٖ مِّمَّا كَسَبُواْۗ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَٰفِرِينَ

اي كساني كه ايمان آورده‌ ايد، صدقات خود را به [سبب] منت گذاشتن و اذيت رساندن [به كسي كه برايش صدقه مي‌دهيد] از بين مبريد، مانند كسي كه مال خود را غرض خود نمايي به مردم انفاق مي‌كند، و به الله و روز آخرت ايمان ندارد، مَثَل [انفاق كردن] اين شخص مانند سنگ صافي است كه بر روي آن خاكي نشسته است، و باران تندي بر آن مي‌بارد، [و آن خاك را مي‌برد] و آن سنگ را همچنان سخت و صاف [بدون غبار] به جاي مي‌گذارد، [ريا كاران] نيز از آن صدقة كه داده‌ اند، بهرة ندارند[1]، و الله تعالى گروه كافران را هدايت نمي‌كند

لَن يَضُرُّوكُمۡ إِلَّآ أَذٗىۖ وَإِن يُقَٰتِلُوكُمۡ يُوَلُّوكُمُ ٱلۡأَدۡبَارَ ثُمَّ لَا يُنصَرُونَ

جز اذيت كردن، به شما ضرري رسانده نمي‌توانند، و اگر با شما بجنگند، به شما پشت كرده و نصرت داده نمي‌شوند

فَبِمَا رَحۡمَةٖ مِّنَ ٱللَّهِ لِنتَ لَهُمۡۖ وَلَوۡ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ ٱلۡقَلۡبِ لَٱنفَضُّواْ مِنۡ حَوۡلِكَۖ فَٱعۡفُ عَنۡهُمۡ وَٱسۡتَغۡفِرۡ لَهُمۡ وَشَاوِرۡهُمۡ فِي ٱلۡأَمۡرِۖ فَإِذَا عَزَمۡتَ فَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُتَوَكِّلِينَ

به سبب رحمتي از طرف الله، با آنان نرم‌خوي شدي، و اگر خشن و سنگدل مي‌بودي، از اطراف تو پراكنده مي‌شدند، پس آنان را ببخش، و براي آنان طلب آمرزش كن، و در كارها با ايشان مشورت نما، و چون تصميم گرفتي، بر الله توكل كن؛ زيرا الله توكل كنندگان را دوست دارد

۞لَتُبۡلَوُنَّ فِيٓ أَمۡوَٰلِكُمۡ وَأَنفُسِكُمۡ وَلَتَسۡمَعُنَّ مِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ مِن قَبۡلِكُمۡ وَمِنَ ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُوٓاْ أَذٗى كَثِيرٗاۚ وَإِن تَصۡبِرُواْ وَتَتَّقُواْ فَإِنَّ ذَٰلِكَ مِنۡ عَزۡمِ ٱلۡأُمُورِ

هرآيينه شما در مالهاي تان و جانهاي تان مورد آزمايش قرار خواهيد گرفت، و از كساني كه پيش از شما براي آنان كتاب داده شده بود، و از كساني كه شرك ورزيده اند، [زخم زبان] فراواني خواهيد شنيد، و اگر صبر كنيد، و پرهيزگاري نماييد، به يقين اين از مهمترين كارها است

وَلَئِن سَأَلۡتَهُمۡ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلۡعَبُۚ قُلۡ أَبِٱللَّهِ وَءَايَٰتِهِۦ وَرَسُولِهِۦ كُنتُمۡ تَسۡتَهۡزِءُونَ

و اگر از آنها بپرسي [كه چرا استهزاء مي‌كرديد] مي‌گويند: ما شوخي و بازي مي‌كرديم، بگو! آيا به الله و آيات او و به پيامبرش استهزاء مي‌كرديد

ٱلَّذِينَ يَلۡمِزُونَ ٱلۡمُطَّوِّعِينَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ فِي ٱلصَّدَقَٰتِ وَٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهۡدَهُمۡ فَيَسۡخَرُونَ مِنۡهُمۡ سَخِرَ ٱللَّهُ مِنۡهُمۡ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ

كساني كه بر صدقه دهندگان نفلي، و بر كساني كه جز به اندازة توان خود چيزی نمي‌يابند، عيبجويي مي‎كنند، و آنها را به مسخره مي‌گيرند، [به جزاي اين عمل بد] الله تمسخر شان مي‎كند، و براي آنها عذاب دردناكي است

وَقُل لِّعِبَادِي يَقُولُواْ ٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُۚ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ يَنزَغُ بَيۡنَهُمۡۚ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ كَانَ لِلۡإِنسَٰنِ عَدُوّٗا مُّبِينٗا

و براي بندگانم بگو: [با همگان] سخني را كه بهتر است، بگويند، زيرا شيطان بين شان نزاع مي‌افگند، همانا شيطان هميشه براي انسان دشمن آشكاري است

إِنَّهُۥ كَانَ فَرِيقٞ مِّنۡ عِبَادِي يَقُولُونَ رَبَّنَآ ءَامَنَّا فَٱغۡفِرۡ لَنَا وَٱرۡحَمۡنَا وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلرَّـٰحِمِينَ

زيرا گروهي از بندگان من مي‌گفتند: پروردگارا! ايمان آورده ايم، پس ما را بيامرز، و بر ما رحم كن، و تو بهترين رحم كنندگاني

فَٱتَّخَذۡتُمُوهُمۡ سِخۡرِيًّا حَتَّىٰٓ أَنسَوۡكُمۡ ذِكۡرِي وَكُنتُم مِّنۡهُمۡ تَضۡحَكُونَ

و شما آنها را به مسخره مي‌گرفتيد، تا آنجا كه مرا از ياد تان برد، و شما به آنها مي‌خنديديد

إِنِّي جَزَيۡتُهُمُ ٱلۡيَوۡمَ بِمَا صَبَرُوٓاْ أَنَّهُمۡ هُمُ ٱلۡفَآئِزُونَ

همانا من امروز آنها را به سبب آنكه صبر كردند، مزد دادم، و به يقين كه ايشان كاميابان هستند

وَٱلَّذِينَ يُؤۡذُونَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ بِغَيۡرِ مَا ٱكۡتَسَبُواْ فَقَدِ ٱحۡتَمَلُواْ بُهۡتَٰنٗا وَإِثۡمٗا مُّبِينٗا

و كساني كه مردان و زنان مؤمن را بدون اينكه مرتكب گناهي شده باشند، اذيت مي‌كنند، به يقين متحمل تهمت و گناه آشكاري شده اند

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ ءَاذَوۡاْ مُوسَىٰ فَبَرَّأَهُ ٱللَّهُ مِمَّا قَالُواْۚ وَكَانَ عِندَ ٱللَّهِ وَجِيهٗا

اي كساني كه ايمان آورده ايد! مانند كساني نباشيد كه موسي را اذيت كردند، و الله او را از آنچه كه [در بارة ‌او] مي‌گفتند، تبرئه كرد، و نزد الله آبرومند بود

أَن تَقُولَ نَفۡسٞ يَٰحَسۡرَتَىٰ عَلَىٰ مَا فَرَّطتُ فِي جَنۢبِ ٱللَّهِ وَإِن كُنتُ لَمِنَ ٱلسَّـٰخِرِينَ

تا [مبادا] كسي [از شما] [در روز قيامت] بگويد دريغا بر تقصيري كه در بارة [دين] الله كردم، و همانا من از مسخره كنندگان بودم

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا يَسۡخَرۡ قَوۡمٞ مِّن قَوۡمٍ عَسَىٰٓ أَن يَكُونُواْ خَيۡرٗا مِّنۡهُمۡ وَلَا نِسَآءٞ مِّن نِّسَآءٍ عَسَىٰٓ أَن يَكُنَّ خَيۡرٗا مِّنۡهُنَّۖ وَلَا تَلۡمِزُوٓاْ أَنفُسَكُمۡ وَلَا تَنَابَزُواْ بِٱلۡأَلۡقَٰبِۖ بِئۡسَ ٱلِٱسۡمُ ٱلۡفُسُوقُ بَعۡدَ ٱلۡإِيمَٰنِۚ وَمَن لَّمۡ يَتُبۡ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ

اي كساني كه ايمان آورده ايد! گروهي [از مردان] گروه ديگري را مسخره نكند، چه بسا آنان [كه مورد مسخره قرار گرفته اند] از اينان [كه مسخره كرده اند] بهتر باشند، و نه زناني زنان ديگري را [مسخره كنند] زيرا چه بسا زنهايي [كه مورد مسخره قرار گرفته اند] از اينان [كه مسخره كرده اند] بهتر باشند، از يكديگر خود عيب جويي ننماييد، و به القاب زشت يكديگر خود را خطاب نكنيد، كه بعد از ايمان آوردن نام زشت بد است، و كساني كه [از كار هاي بد] توبه نكنند، ستمكاران هستند

إِنَّ ٱلَّذِينَ أَجۡرَمُواْ كَانُواْ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ يَضۡحَكُونَ

مجرمان [در دار دنيا] مؤمنان را [مورد مسخره قرار داده] و به آنان مي‌خنديدند

وَإِذَا مَرُّواْ بِهِمۡ يَتَغَامَزُونَ

و چون از كنار آنها مي‌گذشتند، به چشم و ابرو به طرف آنان اشاره مي‌كردند

وَإِذَا ٱنقَلَبُوٓاْ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِمُ ٱنقَلَبُواْ فَكِهِينَ

و هنگامي كه به نزد خانوادة خود برمي‌گشتند، خوش و خندان بر مي‌گشتند

وَإِذَا رَأَوۡهُمۡ قَالُوٓاْ إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ لَضَآلُّونَ

و چون [مؤمنان] را مي‌ديدند، مي‌گفتند: اينها گمراه هستند

وَمَآ أُرۡسِلُواْ عَلَيۡهِمۡ حَٰفِظِينَ

در حالي كه به مواظبت از آنان گماشته نشده بودند

فَٱلۡيَوۡمَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنَ ٱلۡكُفَّارِ يَضۡحَكُونَ

لذا امروز كساني كه ايمان آورده اند، بر كافران مي‌خندند

وَيۡلٞ لِّكُلِّ هُمَزَةٖ لُّمَزَةٍ

واي بر حال هر عيبجوي طعنه زنندة