يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٞ فَٱسۡتَمِعُواْ لَهُۥٓۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَن يَخۡلُقُواْ ذُبَابٗا وَلَوِ ٱجۡتَمَعُواْ لَهُۥۖ وَإِن يَسۡلُبۡهُمُ ٱلذُّبَابُ شَيۡـٔٗا لَّا يَسۡتَنقِذُوهُ مِنۡهُۚ ضَعُفَ ٱلطَّالِبُ وَٱلۡمَطۡلُوبُ

اي مردم! مثلي زده شده است، به آن گوش فرادهيد، به يقين كساني را كه به جاي الله مي‌خوانيد، هرگز مگسي را نمي‌آفرينند، و لو آنكه همگان دست به دست يكديگر بدهند، و اگر مگس چيزي را از آنها بربايد، قدرت پس گرفتنش را از او ندارند، طالب و مطلوب [هردو] ناتوان اند

۞ٱللَّهُ نُورُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ مَثَلُ نُورِهِۦ كَمِشۡكَوٰةٖ فِيهَا مِصۡبَاحٌۖ ٱلۡمِصۡبَاحُ فِي زُجَاجَةٍۖ ٱلزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوۡكَبٞ دُرِّيّٞ يُوقَدُ مِن شَجَرَةٖ مُّبَٰرَكَةٖ زَيۡتُونَةٖ لَّا شَرۡقِيَّةٖ وَلَا غَرۡبِيَّةٖ يَكَادُ زَيۡتُهَا يُضِيٓءُ وَلَوۡ لَمۡ تَمۡسَسۡهُ نَارٞۚ نُّورٌ عَلَىٰ نُورٖۚ يَهۡدِي ٱللَّهُ لِنُورِهِۦ مَن يَشَآءُۚ وَيَضۡرِبُ ٱللَّهُ ٱلۡأَمۡثَٰلَ لِلنَّاسِۗ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ

الله نور آسمانها و زمين است، مَثَل نور او مانند چراغداني است، كه در آن چراغي باشد، [و] چراغ در شيشة، و آن شيشه گويا ستارة درخشاني است، اين چراغ از [روغن] درخت مبارك زيتوني كه نه شرقي است و نه غربي بر افروخته شده است، نزديك است روغنش بدون تماس با آتش، شعله ور شود، نوري است بر نور، و الله هر كسي را كه بخواهد به نور خود هدايت مي‌كند، و الله براي مردم مَثَلها مي‌زند، و الله به هر چيزي دانا است

فِي بُيُوتٍ أَذِنَ ٱللَّهُ أَن تُرۡفَعَ وَيُذۡكَرَ فِيهَا ٱسۡمُهُۥ يُسَبِّحُ لَهُۥ فِيهَا بِٱلۡغُدُوِّ وَٱلۡأٓصَالِ

[اين نور] در خانه‌هايي است كه الله اجازه داده است تا برافراشته شود، و نام او در آنها ذكر شود، و در آنجا صبح و شام برايش تسبيح بگويند

وَٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَعۡمَٰلُهُمۡ كَسَرَابِۭ بِقِيعَةٖ يَحۡسَبُهُ ٱلظَّمۡـَٔانُ مَآءً حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَهُۥ لَمۡ يَجِدۡهُ شَيۡـٔٗا وَوَجَدَ ٱللَّهَ عِندَهُۥ فَوَفَّىٰهُ حِسَابَهُۥۗ وَٱللَّهُ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ

و كساني كه كافر شدند، اعمال شان مانند سرابي است در بیابان همواري، كه شخص تشنه آنرا آب مي‌پندارد، و چون به آنجا مي‌رسد، چيزي نمي‌يابد، و الله را نزد [اعمال] خويش مي‌يابد كه حسابش را به طور كامل و تمام براي او مي‌دهد، و الله سريع الحساب است

أَوۡ كَظُلُمَٰتٖ فِي بَحۡرٖ لُّجِّيّٖ يَغۡشَىٰهُ مَوۡجٞ مِّن فَوۡقِهِۦ مَوۡجٞ مِّن فَوۡقِهِۦ سَحَابٞۚ ظُلُمَٰتُۢ بَعۡضُهَا فَوۡقَ بَعۡضٍ إِذَآ أَخۡرَجَ يَدَهُۥ لَمۡ يَكَدۡ يَرَىٰهَاۗ وَمَن لَّمۡ يَجۡعَلِ ٱللَّهُ لَهُۥ نُورٗا فَمَا لَهُۥ مِن نُّورٍ

يا مانند تاريكي‌هايي در درياي عميقي است، كه موجي بر موج ديگر فرود مي‌آيد، و بر بالاي موج ابري است، تاريكي‌هايي است كه بر روي يكديگر قرار گرفته است، [به گونة كه] چون دست خود را بيرون آورد، تقريبا آنرا نمي‌بيند، و كسي كه الله برايش نوري نداده باشد، برايش نوري نيست

مَثَلُ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَوۡلِيَآءَ كَمَثَلِ ٱلۡعَنكَبُوتِ ٱتَّخَذَتۡ بَيۡتٗاۖ وَإِنَّ أَوۡهَنَ ٱلۡبُيُوتِ لَبَيۡتُ ٱلۡعَنكَبُوتِۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ

مَثَل كساني كه به جاي الله دوستاني برگزيده اند، مانند مَثَل عنكبوت است كه [براي خود] خانة ساخته است، و يقينا اگر بدانند سست‌ترين خانه ها، خانة عنكبوت است

إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا يَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءٖۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ

به درستى الله هر چيزي را كه غير از او عبادت مي‌كنند، مي‌داند، و او پيروزمند با حكمت است

وَتِلۡكَ ٱلۡأَمۡثَٰلُ نَضۡرِبُهَا لِلنَّاسِۖ وَمَا يَعۡقِلُهَآ إِلَّا ٱلۡعَٰلِمُونَ

و اين چيزها را براي مردم مثال مي‌زنيم، و جز علماء ديگران [حقيقت] آنها را فهميده نمي‌توانند

ضَرَبَ لَكُم مَّثَلٗا مِّنۡ أَنفُسِكُمۡۖ هَل لَّكُم مِّن مَّا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُم مِّن شُرَكَآءَ فِي مَا رَزَقۡنَٰكُمۡ فَأَنتُمۡ فِيهِ سَوَآءٞ تَخَافُونَهُمۡ كَخِيفَتِكُمۡ أَنفُسَكُمۡۚ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ

[الله] براي شما [در ابطال شرك] از خود شما مثلي زده است، آيا بردگان تان در آنچه كه براي شما روزي داده ايم، با شما شريك هستند، تا شما در آن [روزيي كه به شما داده ايم] با هم برابر باشيد، و آنگونه كه شما [اشخاص آزاد] از يكديگر خود مي‌ترسيد، از آنان بترسيد؟ اين گونه [دلائل وحدانيت خود را] براي مردمي كه انديشه مي‌كنند، به تفصيل بيان مي‌كنيم

ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا رَّجُلٗا فِيهِ شُرَكَآءُ مُتَشَٰكِسُونَ وَرَجُلٗا سَلَمٗا لِّرَجُلٍ هَلۡ يَسۡتَوِيَانِ مَثَلًاۚ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ

الله شخصي را مَثَل مي‌زند، كه چند بادار ناسازگار در او شريك هستند، و [در طرف ديگر] مردي را [مثل مي‌زند] كه تنها به يك شخص تعلق دارد، آيا اين دو [نفر] در مثال با هم يكسان هستند؟ الْحَمْدُ لِلَّهِ، بلكه بيشتر شان نمي‌دانند

مُّحَمَّدٞ رَّسُولُ ٱللَّهِۚ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥٓ أَشِدَّآءُ عَلَى ٱلۡكُفَّارِ رُحَمَآءُ بَيۡنَهُمۡۖ تَرَىٰهُمۡ رُكَّعٗا سُجَّدٗا يَبۡتَغُونَ فَضۡلٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَرِضۡوَٰنٗاۖ سِيمَاهُمۡ فِي وُجُوهِهِم مِّنۡ أَثَرِ ٱلسُّجُودِۚ ذَٰلِكَ مَثَلُهُمۡ فِي ٱلتَّوۡرَىٰةِۚ وَمَثَلُهُمۡ فِي ٱلۡإِنجِيلِ كَزَرۡعٍ أَخۡرَجَ شَطۡـَٔهُۥ فَـَٔازَرَهُۥ فَٱسۡتَغۡلَظَ فَٱسۡتَوَىٰ عَلَىٰ سُوقِهِۦ يُعۡجِبُ ٱلزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ ٱلۡكُفَّارَۗ وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ مِنۡهُم مَّغۡفِرَةٗ وَأَجۡرًا عَظِيمَۢا

محمد [] پيامبر الله است، و كساني كه با او مي‌باشند، با كافران سختگير، و با يكديگر خود مهربان هستند، آنان را در حال ركوع و سجده مي‌بيني، كه فضل و رضايت الله را مي‌طلبند، بر چهره هاي شان اثر سجده نمايان است، اين است وصف آنها در تورات، و وصف شان در انجيل مانند كشتزاري است كه جوانه هايش را بيرون زده است، پس آنرا قوت بخشيده است، تا بر ساقة خود راست و استوار بايستد، به گونة كه كشاورزان را به شگفتي در آورد، تا كافران را به وسيلة شان به غيظ و خشم آورد، الله به كساني از آنها كه ايمان آوردند و كار هاي شايستة انجام دادند، وعدة آمرزش، و پاداش بزرگى داده است

ٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا لَعِبٞ وَلَهۡوٞ وَزِينَةٞ وَتَفَاخُرُۢ بَيۡنَكُمۡ وَتَكَاثُرٞ فِي ٱلۡأَمۡوَٰلِ وَٱلۡأَوۡلَٰدِۖ كَمَثَلِ غَيۡثٍ أَعۡجَبَ ٱلۡكُفَّارَ نَبَاتُهُۥ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَىٰهُ مُصۡفَرّٗا ثُمَّ يَكُونُ حُطَٰمٗاۖ وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِ عَذَابٞ شَدِيدٞ وَمَغۡفِرَةٞ مِّنَ ٱللَّهِ وَرِضۡوَٰنٞۚ وَمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَآ إِلَّا مَتَٰعُ ٱلۡغُرُورِ

بدانيد كه در حقيقت زندگي دنيا بازي و سرگرمي، و تجمل و تفاخر، در ميان شما، و افزون طلبي در اموال و اولاد است، [و اين] مانند باراني است كه گياهانش كشاورزان را به شگفت مي‌آورد، و آنگاه مي‌خشكد، به گونة كه آنرا زرد رنگ مي‌بيني، و بعد از آن خُرد و در هم شكسته مي‌شود، و در آخرت [براي كافران] عذاب شديدي، و [براي مؤمنان] مغفرت و رضواني از طرف الله است، و زندگاني دنيا جز ماية فريب [چيز ديگري] نيست

لَوۡ أَنزَلۡنَا هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ عَلَىٰ جَبَلٖ لَّرَأَيۡتَهُۥ خَٰشِعٗا مُّتَصَدِّعٗا مِّنۡ خَشۡيَةِ ٱللَّهِۚ وَتِلۡكَ ٱلۡأَمۡثَٰلُ نَضۡرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَتَفَكَّرُونَ

اگر اين قرآن را بر كوهي نازل مي‌كرديم، مي‌ديدي كه آن كوه خاشعانه پاره پاره مي‌شود، و اين مثالها را براي مردم بيان مي‌داريم، تا باشد كه تفكر نمايند

مَثَلُ ٱلَّذِينَ حُمِّلُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ ثُمَّ لَمۡ يَحۡمِلُوهَا كَمَثَلِ ٱلۡحِمَارِ يَحۡمِلُ أَسۡفَارَۢاۚ بِئۡسَ مَثَلُ ٱلۡقَوۡمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِۚ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ

مَثَل كساني كه به [عمل كردن] به تورات مكلف شدند، ولي به آن عمل نكردند، مانند خري است كه كتابهايي را حمل مي‌كند، چه بد است مَثَل مردماني كه آيات الله را تكذيب نمودند، و الله مردمان ستم را هدايت نمي‌كند