إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلنَّصَٰرَىٰ وَٱلصَّـٰبِـِٔينَ مَنۡ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَعَمِلَ صَٰلِحٗا فَلَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ

به يقين كساني كه ايمان آورده اند، و كساني كه يهودي شدند، و نصاري، و صابئان، كساني كه به الله و روز قيامت ايمان آورده و اعمال نيكي انجام داده باشند، مزد آنان در نزد پروردگار شان است، و ترسي بر آنان نيست، و اندوهگين نمي‌شوند

وَقَالُواْ لَن يَدۡخُلَ ٱلۡجَنَّةَ إِلَّا مَن كَانَ هُودًا أَوۡ نَصَٰرَىٰۗ تِلۡكَ أَمَانِيُّهُمۡۗ قُلۡ هَاتُواْ بُرۡهَٰنَكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

و گفتند: هرگز كسي به بهشت نمي‌رود، مگر آنكه يهودي و يا نصراني باشد، اين آرزوي آنها است، بگو! اگر راست مي‌گوييد دليل خود را بياوريد

بَلَىٰۚ مَنۡ أَسۡلَمَ وَجۡهَهُۥ لِلَّهِ وَهُوَ مُحۡسِنٞ فَلَهُۥٓ أَجۡرُهُۥ عِندَ رَبِّهِۦ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ

بلي! بلكه هر كسي كه خود را تسليم الله كند، و نيكوكار باشد، مزد و پاداشش در نزد الله محفوظ است، [و در قيامت] نه ترسي بر آنان است، و نه اندوهگين مي‌شوند

وَقَالَتِ ٱلۡيَهُودُ لَيۡسَتِ ٱلنَّصَٰرَىٰ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَقَالَتِ ٱلنَّصَٰرَىٰ لَيۡسَتِ ٱلۡيَهُودُ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَهُمۡ يَتۡلُونَ ٱلۡكِتَٰبَۗ كَذَٰلِكَ قَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ مِثۡلَ قَوۡلِهِمۡۚ فَٱللَّهُ يَحۡكُمُ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ

و يهود گفتند: نصاري بر حق نيستند، و نصاري گفتند: يهود بر حق نيستند، در حالي كه [هر دو گروه] كتاب [آسماني] را مي‌خوانند، و كساني كه چيزي نمي‌دانند، نيز [سخني] مثل سخن اينها گفتند، پس الله در روز قيامت در بين آنان در بارة آنچه با هم اختلاف مي‌کردند، داوري مي‌كند

وَلَن تَرۡضَىٰ عَنكَ ٱلۡيَهُودُ وَلَا ٱلنَّصَٰرَىٰ حَتَّىٰ تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمۡۗ قُلۡ إِنَّ هُدَى ٱللَّهِ هُوَ ٱلۡهُدَىٰۗ وَلَئِنِ ٱتَّبَعۡتَ أَهۡوَآءَهُم بَعۡدَ ٱلَّذِي جَآءَكَ مِنَ ٱلۡعِلۡمِ مَا لَكَ مِنَ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٍ

اى پيامبر! هرگز يهود و نصاري از تو راضي نمي‌شوند، مگر آنكه از آيين آنان پيروي نمايي، بگو: هدايت، هدايت الله است، و اگر بعد از علمي كه يافته‌اي، از هوي و هوسهاي آنها پيروي نمايي از جانب الله براي تو هيچ يار و نصرت دهندة نخواهد بود

وَقَالُواْ كُونُواْ هُودًا أَوۡ نَصَٰرَىٰ تَهۡتَدُواْۗ قُلۡ بَلۡ مِلَّةَ إِبۡرَٰهِـۧمَ حَنِيفٗاۖ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ

و گفتند: يهودي و يا نصراني باشيد تا هدايت شويد، بگو [از] ملت ابراهيم كه بر اساس يكتاپرستي است [پيروي مي‌كنيم]، واو از مشركان نبود

وَمِنَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّا نَصَٰرَىٰٓ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَهُمۡ فَنَسُواْ حَظّٗا مِّمَّا ذُكِّرُواْ بِهِۦ فَأَغۡرَيۡنَا بَيۡنَهُمُ ٱلۡعَدَاوَةَ وَٱلۡبَغۡضَآءَ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ وَسَوۡفَ يُنَبِّئُهُمُ ٱللَّهُ بِمَا كَانُواْ يَصۡنَعُونَ

و از كساني كه گفتند ما نصاري هستيم، پيمان شان را گرفتيم، [ولي] آنها قسمتي از آنچه را كه به آن پند داده شده بودند، فراموش كردند، و ما تا روز قيامت در بين آنها دشمني و كينه اندوزي افكنديم، و به زودي الله آنها را به آنچه كه مي‌كردند، آگاه مي‌سازد

لَّقَدۡ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡمَسِيحُ ٱبۡنُ مَرۡيَمَۚ قُلۡ فَمَن يَمۡلِكُ مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـًٔا إِنۡ أَرَادَ أَن يُهۡلِكَ ٱلۡمَسِيحَ ٱبۡنَ مَرۡيَمَ وَأُمَّهُۥ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗاۗ وَلِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَاۚ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ

كساني كه گفتند: الله همان مسيح بن مريم است، به يقين كه كافر شدند، [اي پيامبر!] بگو! اگر خدا بخواهد كه مسيح بن مريم، و مادرش و همة كساني را كه در زمين قرار دارند، به هلاكت برساند، چه كسي مي‌تواند [مانع آن] در برابر الله شود، و فرمانروايي آسمانها و زمين و آنچه كه در بين اين دو [ آسمانها و زمين] است، از آنِ الله است، آنچه را كه بخواهد خلق مي‌كند، و الله بر هر چيزي قادر است

وَقَالَتِ ٱلۡيَهُودُ وَٱلنَّصَٰرَىٰ نَحۡنُ أَبۡنَـٰٓؤُاْ ٱللَّهِ وَأَحِبَّـٰٓؤُهُۥۚ قُلۡ فَلِمَ يُعَذِّبُكُم بِذُنُوبِكُمۖ بَلۡ أَنتُم بَشَرٞ مِّمَّنۡ خَلَقَۚ يَغۡفِرُ لِمَن يَشَآءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَآءُۚ وَلِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَاۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ

و يهود و نصاري گفتند: ما فرزندان الله و دوستان او هستيم، [اى پيامبر!] بگو! پس چرا شما را در برابر گناهان شما عذاب مي‌كند، بلكه شما هم بشري از جملة كاني هستيد كه خلق كرده است، براي كسي كه بخواهد مي‌آمرزد، و كسي را كه بخواهد عذاب مي‌كند، و فرمانروايي آسمانها و زمين از آنِ الله است[1]، و بازگشت به سوي او مي‌باشد

وَلۡيَحۡكُمۡ أَهۡلُ ٱلۡإِنجِيلِ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فِيهِۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ

و اهل انجيل بايد به آنچه كه الله در آن نازل كرده است، حكم كنند، و كسي كه به آنچه الله نازل كرده است، حكم نكند، پس آنان فاسقانند

۞يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ ٱلۡيَهُودَ وَٱلنَّصَٰرَىٰٓ أَوۡلِيَآءَۘ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلِيَآءُ بَعۡضٖۚ وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمۡ فَإِنَّهُۥ مِنۡهُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ

اي كساني كه ايمان آورده‌ايد، يهود و نصاري را به دوستي نگيريد، آنها دوستان يكديگر اند، و هر كس از شما كه با آنها دوست شود، به يقین او از آنها مي‌باشد، به درستى كه الله مردم ستمكار را هدايت نمي‌کند

إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلصَّـٰبِـُٔونَ وَٱلنَّصَٰرَىٰ مَنۡ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَعَمِلَ صَٰلِحٗا فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ

همانا كساني كه ايمان آورده ‌اند، و كساني كه يهودي شدند، و صابئان و نصاري، هركس [از آنان] كه به الله و روز آخرت ايمان بياورد، و كارهاي شايستة انجام دهد، نه بر آنها ترسی مي‌باشد، و نه هم اندوهگين مي‌شوند

لَقَدۡ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡمَسِيحُ ٱبۡنُ مَرۡيَمَۖ وَقَالَ ٱلۡمَسِيحُ يَٰبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمۡۖ إِنَّهُۥ مَن يُشۡرِكۡ بِٱللَّهِ فَقَدۡ حَرَّمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِ ٱلۡجَنَّةَ وَمَأۡوَىٰهُ ٱلنَّارُۖ وَمَا لِلظَّـٰلِمِينَ مِنۡ أَنصَارٖ

به تحقيق كساني كه گفتند: الله همان مسيح بن مريم است، كافر شدند، و مسيح گفت: اي بني اسرائيل! الله را بپرستيد كه پروردگار من و پروردگار شما است، به يقين كسي كه به الله شرك بياورد، الله بهشت را بر وي حرام گردانيده، و جايگاهش آتش جهنم است، و براي ستمكاران ياوري نيست

لَّقَدۡ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ ثَالِثُ ثَلَٰثَةٖۘ وَمَا مِنۡ إِلَٰهٍ إِلَّآ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۚ وَإِن لَّمۡ يَنتَهُواْ عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ

به تحقيق كساني كه گفتند الله سومين [الله]، از سه اقنوم است، كافر شدند، و جز از الله يگانه الهي ديگري وجود ندارد، و اگر از آنچه كه مي‌گويند خودداري ننمايند، به كساني از آنها كه كافر شدند، عذاب دردناكي خواهد رسيد

۞لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ ٱلنَّاسِ عَدَٰوَةٗ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱلۡيَهُودَ وَٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْۖ وَلَتَجِدَنَّ أَقۡرَبَهُم مَّوَدَّةٗ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّا نَصَٰرَىٰۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّ مِنۡهُمۡ قِسِّيسِينَ وَرُهۡبَانٗا وَأَنَّهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ

هرآينه سرسخت‌ترين مردمان در دشمني با مؤمنان، يهود و مشركان را مي‌يابي، و هرآينه نزديكترين كسان در دوستي با مؤمنان، كساني را مي‌يابي كه گفتند ما نصاري هستيم، اين به خاطر آن است كه از ميان آنان كشيشان و راهبان هستند، و آنها كساني هستند كه در برابر حق سركشي نمي‌كنند

وَإِذَا سَمِعُواْ مَآ أُنزِلَ إِلَى ٱلرَّسُولِ تَرَىٰٓ أَعۡيُنَهُمۡ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمۡعِ مِمَّا عَرَفُواْ مِنَ ٱلۡحَقِّۖ يَقُولُونَ رَبَّنَآ ءَامَنَّا فَٱكۡتُبۡنَا مَعَ ٱلشَّـٰهِدِينَ

و چون آنچه را كه بر پيامبر نازل شده است بشنوند، مي‌بيني كه به سبب آنچه كه از حق شناخته‌ اند، از چشمان شان اشك جاري مي‌گردد، مي‌گويند: پروردگارا! ايمان آورديم، پس ما را در زمرة شاهدان بنويس

وَمَا لَنَا لَا نُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَمَا جَآءَنَا مِنَ ٱلۡحَقِّ وَنَطۡمَعُ أَن يُدۡخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلصَّـٰلِحِينَ

اينها گفتند: و ما را چه شده است كه به الله، و به آنچه كه از حق براي مان آمده است، ايمان نياوريم، و اميدواريم كه پروردگار ما، ماها را در زمرة صالحان در آورد

فَأَثَٰبَهُمُ ٱللَّهُ بِمَا قَالُواْ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ وَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

پس به پاس آنچه كه گفتند، الله باغهايي را براي آنها پاداش داد كه از پايين آنها جويبارها روان است، كه جاودانه در آنها مي‌مانند، و اين پاداش نيكوكاران است

وَقَالَتِ ٱلۡيَهُودُ عُزَيۡرٌ ٱبۡنُ ٱللَّهِ وَقَالَتِ ٱلنَّصَٰرَى ٱلۡمَسِيحُ ٱبۡنُ ٱللَّهِۖ ذَٰلِكَ قَوۡلُهُم بِأَفۡوَٰهِهِمۡۖ يُضَٰهِـُٔونَ قَوۡلَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَبۡلُۚ قَٰتَلَهُمُ ٱللَّهُۖ أَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ

و يهود گفتند: عُزير پسر الله است و نصاري گفتند: مسيح پسر الله است، اين سخني كه به دهان خود مي‌گويند، شبيه گفتة كساني است كه پيش از اين كافر شده بودند[1]، الله آنها را بكشد كه چگونه از حق منحرف مي‌شوند

ٱتَّخَذُوٓاْ أَحۡبَارَهُمۡ وَرُهۡبَٰنَهُمۡ أَرۡبَابٗا مِّن دُونِ ٱللَّهِ وَٱلۡمَسِيحَ ٱبۡنَ مَرۡيَمَ وَمَآ أُمِرُوٓاْ إِلَّا لِيَعۡبُدُوٓاْ إِلَٰهٗا وَٰحِدٗاۖ لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۚ سُبۡحَٰنَهُۥ عَمَّا يُشۡرِكُونَ

[نصاري] دانشمندان و راهبان خود، و مسيح بن مريم را به جاي الله، به معبودى گرفتند، در حالي كه جز به عبادت الله يگانه امر نشده بودند، جز او خداي ديگري وجود ندارد، [و] از آنچه كه به او شريك قرار مي‌دهند، منزه است

إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلصَّـٰبِـِٔينَ وَٱلنَّصَٰرَىٰ وَٱلۡمَجُوسَ وَٱلَّذِينَ أَشۡرَكُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ يَفۡصِلُ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ

همانا الله در ميان كساني كه ايمان آوردند، و كساني كه يهودي شدند، و صابئان، و نصاري، و مجوس، و كساني كه مشرك شدند، در روز قيامت حكم مي‌كند، [و] همانا الله بر هر چيزي گواه است

ثُمَّ قَفَّيۡنَا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم بِرُسُلِنَا وَقَفَّيۡنَا بِعِيسَى ٱبۡنِ مَرۡيَمَ وَءَاتَيۡنَٰهُ ٱلۡإِنجِيلَۖ وَجَعَلۡنَا فِي قُلُوبِ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُ رَأۡفَةٗ وَرَحۡمَةٗۚ وَرَهۡبَانِيَّةً ٱبۡتَدَعُوهَا مَا كَتَبۡنَٰهَا عَلَيۡهِمۡ إِلَّا ٱبۡتِغَآءَ رِضۡوَٰنِ ٱللَّهِ فَمَا رَعَوۡهَا حَقَّ رِعَايَتِهَاۖ فَـَٔاتَيۡنَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنۡهُمۡ أَجۡرَهُمۡۖ وَكَثِيرٞ مِّنۡهُمۡ فَٰسِقُونَ

سپس در پي آنان پيامبران [ديگر] خود را فرستاديم، سپس در پي آنان عيسي بن مريم را فرستاديم، و انجيل را به او عطاء كرديم، و در دلهاي كساني كه از او پيروي نمودند، رأفت و رحمت قرار داديم، و رهبانيتي را كه خود آنها به وجود آوردند، ما بر آنان فرض نگردانيديم، گرچه هدف آنان به دست آوردن خشنودي الله بود، ولي حق آنرا آن گونه كه شايستة آن بود، رعايت نكردند، پس به كساني از آنان كه ايمان آورده بودند، مزد شان را داديم، و بسياري از آنان فاسق اند