لَّيۡسَ عَلَى ٱلضُّعَفَآءِ وَلَا عَلَى ٱلۡمَرۡضَىٰ وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ مَا يُنفِقُونَ حَرَجٌ إِذَا نَصَحُواْ لِلَّهِ وَرَسُولِهِۦۚ مَا عَلَى ٱلۡمُحۡسِنِينَ مِن سَبِيلٖۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ

بر ضعيفان و بر مريضان و بر كساني كه چيزی نمي‌يابند تا [در راه جهاد] به مصرف برسانند، [در نرفتن به جهاد] هيچ گناهي نيست، به شرط آنكه براي الله و پيامبرش نصيحت كنند، بر نيكوكاران هيچ ايرادي نيست، و الله آمرزندة مهربان است

وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ إِذَا مَآ أَتَوۡكَ لِتَحۡمِلَهُمۡ قُلۡتَ لَآ أَجِدُ مَآ أَحۡمِلُكُمۡ عَلَيۡهِ تَوَلَّواْ وَّأَعۡيُنُهُمۡ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمۡعِ حَزَنًا أَلَّا يَجِدُواْ مَا يُنفِقُونَ

و بر كساني كه چون نزد تو آمدند، تا آنان را [جهت رفتن به جهاد بر مركبي] سوار كني، گفتي چيزی نمي‌يابم كه شما را بر آن سوار كنم، آنها اندوهگين با چشمان پر از اشك برگشتند؛ زيرا چيزی براي انفاق [در راه جهاد] نيافتند

۞إِنَّمَا ٱلسَّبِيلُ عَلَى ٱلَّذِينَ يَسۡتَـٔۡذِنُونَكَ وَهُمۡ أَغۡنِيَآءُۚ رَضُواْ بِأَن يَكُونُواْ مَعَ ٱلۡخَوَالِفِ وَطَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ فَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ

تنها ملامتي بر كساني است كه در حال توانمندي از تو اجازه مي‌خواهند [كه به جهاد نروند، آنها] به اين تن داده ‌اند كه با بازماندگان [از جهاد] باشند، و الله [به سبب اين عمل بد شان] بر دلهاي آنها مهر نهاده است، از اين رو آنان نمي‌دانند

يَعۡتَذِرُونَ إِلَيۡكُمۡ إِذَا رَجَعۡتُمۡ إِلَيۡهِمۡۚ قُل لَّا تَعۡتَذِرُواْ لَن نُّؤۡمِنَ لَكُمۡ قَدۡ نَبَّأَنَا ٱللَّهُ مِنۡ أَخۡبَارِكُمۡۚ وَسَيَرَى ٱللَّهُ عَمَلَكُمۡ وَرَسُولُهُۥ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلَىٰ عَٰلِمِ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

[اي پيامبر] هنگامي كه به سوي آنان باز گرديد، از شما عذر خواهي مي‎كنند، بگو: عذر خواهي نكنيد، هرگز سخن شما را باور نخواهيم كرد، به تحقيق كه الله ما را از اخبار شما آگاه ساخته است، و به زودي الله و رسول او عمل شما را خواهد ديد، آنگاه به سوي عالم غيب و آشكاري، باز گردانده مي‌شويد، و شما را به آنچه مي‌كرديد، آگاه مي‌سازد

سَيَحۡلِفُونَ بِٱللَّهِ لَكُمۡ إِذَا ٱنقَلَبۡتُمۡ إِلَيۡهِمۡ لِتُعۡرِضُواْ عَنۡهُمۡۖ فَأَعۡرِضُواْ عَنۡهُمۡۖ إِنَّهُمۡ رِجۡسٞۖ وَمَأۡوَىٰهُمۡ جَهَنَّمُ جَزَآءَۢ بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ

چون به سوي آنان باز گرديد، براي شما به الله سوگند ياد خواهند كرد تا از آنان چشم پوشي كنيد، از آنان روي بگردانيد كه مردم پليدي هستند، و به سزاي كارهايی كه مي‌كردند، جايگاه آنها جهنم است

يَحۡلِفُونَ لَكُمۡ لِتَرۡضَوۡاْ عَنۡهُمۡۖ فَإِن تَرۡضَوۡاْ عَنۡهُمۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يَرۡضَىٰ عَنِ ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡفَٰسِقِينَ

براي شما سوگند ياد مي‌كنند تا از آنها راضي شويد، و اگر شما از آنان راضي شويد، به يقين كه الله از مردم فاسق راضي نمي‌شود

ٱلۡأَعۡرَابُ أَشَدُّ كُفۡرٗا وَنِفَاقٗا وَأَجۡدَرُ أَلَّا يَعۡلَمُواْ حُدُودَ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ عَلَىٰ رَسُولِهِۦۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٞ

باديه نشينان در كفر و نفاق شديدتر هستند، و به اين سزاوارترند كه حدود آنچه را كه الله بر پيامبر خود نازل كرده است، ندانند، و الله داناي با حكمت است

وَمِنَ ٱلۡأَعۡرَابِ مَن يَتَّخِذُ مَا يُنفِقُ مَغۡرَمٗا وَيَتَرَبَّصُ بِكُمُ ٱلدَّوَآئِرَۚ عَلَيۡهِمۡ دَآئِرَةُ ٱلسَّوۡءِۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٞ

و از باديه نشينان كساني هستند كه انفاقي را كه مي‎كنند، تاوان به حساب مي‌آورند، و انتظار حوادث ناگواري را براي شما دارند، حوادث ناگوار بر خود آنها باد، و الله شنواي دانا است

وَمِنَ ٱلۡأَعۡرَابِ مَن يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَيَتَّخِذُ مَا يُنفِقُ قُرُبَٰتٍ عِندَ ٱللَّهِ وَصَلَوَٰتِ ٱلرَّسُولِۚ أَلَآ إِنَّهَا قُرۡبَةٞ لَّهُمۡۚ سَيُدۡخِلُهُمُ ٱللَّهُ فِي رَحۡمَتِهِۦٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ

و از باديه نشينان كساني هستند كه به الله و روز آخرت ايمان دارند، و آنچه را انفاق مي‎كنند، سبب تقرب به الله، و دعاي پيامبر مي‌دانند، آگاه باشيد كه اين [نفقات آنها] سبب تقرب براي شان است، و به زودي الله آنها را مشمول رحمت خود مي‌گرداند، به يقين الله آمرزندة مهربان است

لَّقَد تَّابَ ٱللَّهُ عَلَى ٱلنَّبِيِّ وَٱلۡمُهَٰجِرِينَ وَٱلۡأَنصَارِ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ ٱلۡعُسۡرَةِ مِنۢ بَعۡدِ مَا كَادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٖ مِّنۡهُمۡ ثُمَّ تَابَ عَلَيۡهِمۡۚ إِنَّهُۥ بِهِمۡ رَءُوفٞ رَّحِيمٞ

به تحقيق كه الله توبة پيامبر و مهاجرين و انصاري را كه از وي [پيامبر ] در آن ساعت دشوار پيروي كردند، پذيرفت، بعد از آنكه چيزی نمانده بود كه دلهاي عدة از آنها عدة از مؤمنان منحرف شود[1]، بعد از آن الله توبة آنان را قبول نمود؛ زيرا او به آنها رؤوف و مهربان است

وَعَلَى ٱلثَّلَٰثَةِ ٱلَّذِينَ خُلِّفُواْ حَتَّىٰٓ إِذَا ضَاقَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلۡأَرۡضُ بِمَا رَحُبَتۡ وَضَاقَتۡ عَلَيۡهِمۡ أَنفُسُهُمۡ وَظَنُّوٓاْ أَن لَّا مَلۡجَأَ مِنَ ٱللَّهِ إِلَّآ إِلَيۡهِ ثُمَّ تَابَ عَلَيۡهِمۡ لِيَتُوبُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ

و بر آن سه نفري كه به تأخير انداخته شدند، تا وقتي كه زمين با همه‌ فراخي خود بر آنها تنگ گرديد، و از خود به تنگ آمدند، و دانستند كه از الله جز به سوي او نمي‌توان پناه برد، بعد از آن براي آنها توفيق توبه داد، تا توبه كنند، همانا الله توبه پذير مهربان است

مَا كَانَ لِأَهۡلِ ٱلۡمَدِينَةِ وَمَنۡ حَوۡلَهُم مِّنَ ٱلۡأَعۡرَابِ أَن يَتَخَلَّفُواْ عَن رَّسُولِ ٱللَّهِ وَلَا يَرۡغَبُواْ بِأَنفُسِهِمۡ عَن نَّفۡسِهِۦۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ لَا يُصِيبُهُمۡ ظَمَأٞ وَلَا نَصَبٞ وَلَا مَخۡمَصَةٞ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَطَـُٔونَ مَوۡطِئٗا يَغِيظُ ٱلۡكُفَّارَ وَلَا يَنَالُونَ مِنۡ عَدُوّٖ نَّيۡلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُم بِهِۦ عَمَلٞ صَٰلِحٌۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

براي اهل مدينه و باديه نشينان اطراف آن سزاوار نيست كه از همراهي با پيامبر الله خودداري نمايند، و جان خود را از جان او عزيزتر بدارند؛ زيرا در راه الله هيچ تشنگي، و رنجي، و گرسنگي به آنها نمي‌رسد، و هيچ گامي برنمي‌دارند كه موجب غضب كافران شود، و هيچ دستبردي به دشمنان نمي‌زنند، مگر آنكه براي شان عمل صالحي نوشته مي‌شود؛ زيرا الله مزد نيكوكاران را ضايع نمي‌سازد

وَلَا يُنفِقُونَ نَفَقَةٗ صَغِيرَةٗ وَلَا كَبِيرَةٗ وَلَا يَقۡطَعُونَ وَادِيًا إِلَّا كُتِبَ لَهُمۡ لِيَجۡزِيَهُمُ ٱللَّهُ أَحۡسَنَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

و هيچ مال كم و زيادي را انفاق نمي‎كنند، و هيچ واديی را نمي‌پيمايند، مگر آنكه [ثواب آن] براي شان نوشته مي‌شود، تا الله آنان را به بهترين آنچه كه انجام مي‌دادند، پاداش بدهد

۞وَمَا كَانَ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ لِيَنفِرُواْ كَآفَّةٗۚ فَلَوۡلَا نَفَرَ مِن كُلِّ فِرۡقَةٖ مِّنۡهُمۡ طَآئِفَةٞ لِّيَتَفَقَّهُواْ فِي ٱلدِّينِ وَلِيُنذِرُواْ قَوۡمَهُمۡ إِذَا رَجَعُوٓاْ إِلَيۡهِمۡ لَعَلَّهُمۡ يَحۡذَرُونَ

و مناسب نيست كه همة مؤمنان به جهاد بيرون شوند، پس چرا از هر گروهي از ايشان عدة سفر نمي‎كنند تا در دين دانش بياموزند، و چون نزد قوم خود برگردند، آنان را بيم بدهند، تا شايد حذر كنند