بَلَىٰۚ مَن كَسَبَ سَيِّئَةٗ وَأَحَٰطَتۡ بِهِۦ خَطِيٓـَٔتُهُۥ فَأُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ

آري، هركس كه مرتكب گناه شود، و گناهانش [سراسر وجودش] را احاطه نمايند، چنين كساني از اهل دوزخ بوده، [و] جاودانه در آن مي‌مانند

ثُمَّ أَنتُمۡ هَـٰٓؤُلَآءِ تَقۡتُلُونَ أَنفُسَكُمۡ وَتُخۡرِجُونَ فَرِيقٗا مِّنكُم مِّن دِيَٰرِهِمۡ تَظَٰهَرُونَ عَلَيۡهِم بِٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡعُدۡوَٰنِ وَإِن يَأۡتُوكُمۡ أُسَٰرَىٰ تُفَٰدُوهُمۡ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيۡكُمۡ إِخۡرَاجُهُمۡۚ أَفَتُؤۡمِنُونَ بِبَعۡضِ ٱلۡكِتَٰبِ وَتَكۡفُرُونَ بِبَعۡضٖۚ فَمَا جَزَآءُ مَن يَفۡعَلُ ذَٰلِكَ مِنكُمۡ إِلَّا خِزۡيٞ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يُرَدُّونَ إِلَىٰٓ أَشَدِّ ٱلۡعَذَابِۗ وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ

بعد از آن اين شما هستيد كه يكديگر را مي‌كشيد، و گروهي را از خانه و كاشانة شان آواره مي‌كنيد، و عليه آنها به گناه و تجاوز از يكديگر پشتيباني مي‌كنيد، اگر اسيراني نزد تان بيايند، با دادن فديه آنان را آزاد مي‌كنيد، و حال آنكه بيرون كردن آنها [از خانه و ديار شان] بر شما حرام است، آيا به بعضي از [احكام] كتاب [آزاد كرن اسيران] ايمان مي‌آوريد، و به بعض ديگر آن [نهي از كشتن و آواره‌كردن آنها] كفر مي‌ورزيد، پس جزاي كسي كه از شما چنين كند، جز خفت و رسوايي در اين دنيا چيز ديگري نيست، و در روز قيامت به سخت‌ترين عذابي [آتش جهنم] برگردانيده مي‌شوند، و الله از آنچه مي‌كنيد، غافل نيست

فَمَنۢ بَدَّلَهُۥ بَعۡدَ مَا سَمِعَهُۥ فَإِنَّمَآ إِثۡمُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ

و كسي كه وصيت را بعد از اينكه مي‌شنود، تغيير بدهد، جز اين نيست كه گناه تغيير دادن آن بر عهدة كساني است كه آن را تغيير داده اند، به درستى الله شنواي دانا است

فَمَنۡ خَافَ مِن مُّوصٖ جَنَفًا أَوۡ إِثۡمٗا فَأَصۡلَحَ بَيۡنَهُمۡ فَلَآ إِثۡمَ عَلَيۡهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ

پس كسي كه از وصيت كننده ستمي و يا گناهي احساس كند، و ميان شان اصلاح بياورد، بر وي گناهي نيست، به درستى الله آمرزندة مهربان است

وَلَا تَأۡكُلُوٓاْ أَمۡوَٰلَكُم بَيۡنَكُم بِٱلۡبَٰطِلِ وَتُدۡلُواْ بِهَآ إِلَى ٱلۡحُكَّامِ لِتَأۡكُلُواْ فَرِيقٗا مِّنۡ أَمۡوَٰلِ ٱلنَّاسِ بِٱلۡإِثۡمِ وَأَنتُمۡ تَعۡلَمُونَ

اموال خود را در بين خود به ناحق نخوريد، و در حالي كه مي‌دانيد كار را به حاكمان نكشانيد تا چيزي از اموال مردم را به ستم وزور بخوريد

وَإِذَا تَوَلَّىٰ سَعَىٰ فِي ٱلۡأَرۡضِ لِيُفۡسِدَ فِيهَا وَيُهۡلِكَ ٱلۡحَرۡثَ وَٱلنَّسۡلَۚ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلۡفَسَادَ

و چون [از نزد تو] بر گردد، كوشش مي‌كند كه در زمين فساد كاري نمايد، و كِشت و نسل را به هلاكت برساند، و الله فساد را دوست ندارد

وَإِذَا قِيلَ لَهُ ٱتَّقِ ٱللَّهَ أَخَذَتۡهُ ٱلۡعِزَّةُ بِٱلۡإِثۡمِۚ فَحَسۡبُهُۥ جَهَنَّمُۖ وَلَبِئۡسَ ٱلۡمِهَادُ

و چون برايش گفته شود كه از الله بترس، غرور او را به گناه وامي‌دارد، پس جهنم براي او بس است، و به يقين كه [جهنم] بد جايگاهي است

۞يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِۖ قُلۡ فِيهِمَآ إِثۡمٞ كَبِيرٞ وَمَنَٰفِعُ لِلنَّاسِ وَإِثۡمُهُمَآ أَكۡبَرُ مِن نَّفۡعِهِمَاۗ وَيَسۡـَٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَۖ قُلِ ٱلۡعَفۡوَۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُمۡ تَتَفَكَّرُونَ

از تو در بارة شراب و قمار مي‌پرسند، بگو! در هر دو آن گناه بزرگي بوده، و داراي منافعي براي مردمان است، و گناه آنها از منافع آنها بزرگتر است، و از تو مي‌پرسند چه چيز انفاق كنند؟ بگو: مازاد نياز خود را، آيات خود را بدين گونه براي شما بيان مي‌دارد، تا باشد كه تفكر نماييد

۞وَإِن كُنتُمۡ عَلَىٰ سَفَرٖ وَلَمۡ تَجِدُواْ كَاتِبٗا فَرِهَٰنٞ مَّقۡبُوضَةٞۖ فَإِنۡ أَمِنَ بَعۡضُكُم بَعۡضٗا فَلۡيُؤَدِّ ٱلَّذِي ٱؤۡتُمِنَ أَمَٰنَتَهُۥ وَلۡيَتَّقِ ٱللَّهَ رَبَّهُۥۗ وَلَا تَكۡتُمُواْ ٱلشَّهَٰدَةَۚ وَمَن يَكۡتُمۡهَا فَإِنَّهُۥٓ ءَاثِمٞ قَلۡبُهُۥۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ عَلِيمٞ

و اگر در سفر بوديد، و نويسندة را نيافتيد، پس گرويي بگيريد كه آن را قبض كنيد، و اگر به يكديگر اطمينان داشتيد، آنكه امين شمرده شده، امانت را پس بدهد، و از الله كه پروردگارش مي‌باشد بترسد، و شهادت را پنهان نكنيد، و هركسي كه آن را پنهان كند، پس به يقين كه قلبش گنهكار است، و الله به آنچه مي‌كنيد دانا است

كَدَأۡبِ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ وَٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمۡۗ وَٱللَّهُ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ

[مَثَل آنان] مانند شيوة فرعونيان، و كساني است كه پيش از آنان بودند، آيات ما را تكذيب كردند، و الله آنان را به سبب گناهان شان مؤاخذه نمود، و الله تعالى شديد العقاب است

قُلۡ إِن كُنتُمۡ تُحِبُّونَ ٱللَّهَ فَٱتَّبِعُونِي يُحۡبِبۡكُمُ ٱللَّهُ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡ ذُنُوبَكُمۡۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ

بگو! اگر الله را دوست داريد، از من پيروي نماييد، تا الله شما را دوست بدارد، و گناهان شما را بيامرزد، و الله آمرزندة مهربان است

وَٱلَّذِينَ إِذَا فَعَلُواْ فَٰحِشَةً أَوۡ ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ ذَكَرُواْ ٱللَّهَ فَٱسۡتَغۡفَرُواْ لِذُنُوبِهِمۡ وَمَن يَغۡفِرُ ٱلذُّنُوبَ إِلَّا ٱللَّهُ وَلَمۡ يُصِرُّواْ عَلَىٰ مَا فَعَلُواْ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ

و كساني اند كه چون مرتكب كار زشتي بشوند، و يا بر خود ستم كنند، الله را به ياد آورده، و براي گناهان خود از او طلب آمرزش مي‌نمايند، و كيست كه جز الله گناهان را بيامرزد، و بر گناهاني كه كرده ‎اند، آگاهانه اصرار نمي ورزند

وَلَا يَحۡسَبَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَنَّمَا نُمۡلِي لَهُمۡ خَيۡرٞ لِّأَنفُسِهِمۡۚ إِنَّمَا نُمۡلِي لَهُمۡ لِيَزۡدَادُوٓاْ إِثۡمٗاۖ وَلَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ

و كساني كه كافر شدند، اين طور نپندارند كه مهلت دادن ما به آنها به خير شان است، بلكه [از اين جهت] براي شان مهلت مي‌دهيم تا بر گناهان خود بيفزايند، و براي آنها عذاب خوار كننده‌اي است

وَلَيۡسَتِ ٱلتَّوۡبَةُ لِلَّذِينَ يَعۡمَلُونَ ٱلسَّيِّـَٔاتِ حَتَّىٰٓ إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ ٱلۡمَوۡتُ قَالَ إِنِّي تُبۡتُ ٱلۡـَٰٔنَ وَلَا ٱلَّذِينَ يَمُوتُونَ وَهُمۡ كُفَّارٌۚ أُوْلَـٰٓئِكَ أَعۡتَدۡنَا لَهُمۡ عَذَابًا أَلِيمٗا

و توبه براي كساني نيست كه مرتكب گناه مي‌شوند، و چون مرگ كسي از آنان فرا رسد، بگويد: من الآن توبه كردم و نه هم براي كافراني است كه در حال كفر مي‌ميرند، براي اينها عذاب دردناكي تهيه كرده ‌ايم

إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغۡفِرُ أَن يُشۡرَكَ بِهِۦ وَيَغۡفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَآءُۚ وَمَن يُشۡرِكۡ بِٱللَّهِ فَقَدِ ٱفۡتَرَىٰٓ إِثۡمًا عَظِيمًا

همانا الله اين [گناه] را كه به او شريك آورده شود نمي‌آمرزد، و غير از آن [هر گناه ديگري] را براي كسي كه بخواهد مي‌آمرزد، به يقين كسي كه به الله شريك بياورد، گناه بزرگي را مرتكب شده است

ٱنظُرۡ كَيۡفَ يَفۡتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَۖ وَكَفَىٰ بِهِۦٓ إِثۡمٗا مُّبِينًا

ببين چگونه بر الله افتراء مي كنند، و اين گناه آشكار [براي شان] بس است

مَّن يَشۡفَعۡ شَفَٰعَةً حَسَنَةٗ يَكُن لَّهُۥ نَصِيبٞ مِّنۡهَاۖ وَمَن يَشۡفَعۡ شَفَٰعَةٗ سَيِّئَةٗ يَكُن لَّهُۥ كِفۡلٞ مِّنۡهَاۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ مُّقِيتٗا

كسي كه در كار نيكي شفاعت كند، برايش از آن نصيبي است، و كسي كه در كار بدي شفاعت كند، از آن برايش گناهي است، و الله بر هر چيزي مقتدر [و شاهد] است

يَسۡتَخۡفُونَ مِنَ ٱلنَّاسِ وَلَا يَسۡتَخۡفُونَ مِنَ ٱللَّهِ وَهُوَ مَعَهُمۡ إِذۡ يُبَيِّتُونَ مَا لَا يَرۡضَىٰ مِنَ ٱلۡقَوۡلِۚ وَكَانَ ٱللَّهُ بِمَا يَعۡمَلُونَ مُحِيطًا

[كارهاي بد خود را] از مردم پنهان مي‌دارند، و اما از الله پنهان نمي‌دارند، در حالي كه چون شبانگاه سخنان بدي را كه الله نمي‌پسندد مي‌انديشند، الله با آنها است، و الله به آنچه مي‌كنند، احاطه دارد

وَمَن يَعۡمَلۡ سُوٓءًا أَوۡ يَظۡلِمۡ نَفۡسَهُۥ ثُمَّ يَسۡتَغۡفِرِ ٱللَّهَ يَجِدِ ٱللَّهَ غَفُورٗا رَّحِيمٗا

و هر كس كه مرتكب كار بدي شود، و يا بر خود ستم كند، و بعد از آن از الله طلب مغفرت نمايد، الله را آمرزندة مهربان مي‌يايد

وَمَن يَكۡسِبۡ إِثۡمٗا فَإِنَّمَا يَكۡسِبُهُۥ عَلَىٰ نَفۡسِهِۦۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمٗا

و كسي كه مرتكب گناهي شود، جز آن نيست كه به زيان خودش مرتكب آن [گناه] شده است، و الله داناي با حكمت است

وَمَن يَكۡسِبۡ خَطِيٓـَٔةً أَوۡ إِثۡمٗا ثُمَّ يَرۡمِ بِهِۦ بَرِيٓـٔٗا فَقَدِ ٱحۡتَمَلَ بُهۡتَٰنٗا وَإِثۡمٗا مُّبِينٗا

و كسي كه مرتكب خطا و يا گناهي شود، و سپس بيگناهي را به آن متهم كند، به تحقيق كه بار تهمت و گناه آشكاري را بر دوش گرفته است

وَقَالَتِ ٱلۡيَهُودُ وَٱلنَّصَٰرَىٰ نَحۡنُ أَبۡنَـٰٓؤُاْ ٱللَّهِ وَأَحِبَّـٰٓؤُهُۥۚ قُلۡ فَلِمَ يُعَذِّبُكُم بِذُنُوبِكُمۖ بَلۡ أَنتُم بَشَرٞ مِّمَّنۡ خَلَقَۚ يَغۡفِرُ لِمَن يَشَآءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَآءُۚ وَلِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَاۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ

و يهود و نصاري گفتند: ما فرزندان الله و دوستان او هستيم، [اى پيامبر!] بگو! پس چرا شما را در برابر گناهان شما عذاب مي‌كند، بلكه شما هم بشري از جملة كاني هستيد كه خلق كرده است، براي كسي كه بخواهد مي‌آمرزد، و كسي را كه بخواهد عذاب مي‌كند، و فرمانروايي آسمانها و زمين از آنِ الله است[1]، و بازگشت به سوي او مي‌باشد

لَئِنۢ بَسَطتَ إِلَيَّ يَدَكَ لِتَقۡتُلَنِي مَآ أَنَا۠ بِبَاسِطٖ يَدِيَ إِلَيۡكَ لِأَقۡتُلَكَۖ إِنِّيٓ أَخَافُ ٱللَّهَ رَبَّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

اگر دست خود را به سوي من دراز كني كه مرا بكشي، من دست خود را به سوي تو دراز نمي‌كنم تا تو را بكشم؛ زيرا من از الله كه پروردگار عالميان است مي‌ترسم

إِنِّيٓ أُرِيدُ أَن تَبُوٓأَ بِإِثۡمِي وَإِثۡمِكَ فَتَكُونَ مِنۡ أَصۡحَٰبِ ٱلنَّارِۚ وَذَٰلِكَ جَزَـٰٓؤُاْ ٱلظَّـٰلِمِينَ

من مي‌خواهم كه تو با گناه من، و با گناه خود به سوي او[الله] بازگردي، تا از دوزخيان باشي، و اين جزاي ستمكاران است

فَطَوَّعَتۡ لَهُۥ نَفۡسُهُۥ قَتۡلَ أَخِيهِ فَقَتَلَهُۥ فَأَصۡبَحَ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ

نَفْسِ [اماره] او، كشتن برادرش را برايش بياراست، و او برادر خود را كشت، و از زيانكاران شد

وَأَنِ ٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡ وَٱحۡذَرۡهُمۡ أَن يَفۡتِنُوكَ عَنۢ بَعۡضِ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيۡكَۖ فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَٱعۡلَمۡ أَنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعۡضِ ذُنُوبِهِمۡۗ وَإِنَّ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلنَّاسِ لَفَٰسِقُونَ

و [اي پيامبر!] در بين آنها [اهل كتاب] بر اساس آنچه كه الله [در قرآن] نازل كرده است حكم كن، و تابع هوي و هوسهاي آنها مشو، و از آنان برحذر باش تا مبادا تو را در بارة بعضي از آنچه كه الله بر تو نازل كرده است، به فتنه بكشانند، و اگر آنان [از حكم تو] روي بگردانند، پس بدان كه الله مي‌خواهد تا آنها را به سبب بعضي از گناهان شان مجازات كند، و به يقين بسياري از مردم فاسق هستند

فَإِنۡ عُثِرَ عَلَىٰٓ أَنَّهُمَا ٱسۡتَحَقَّآ إِثۡمٗا فَـَٔاخَرَانِ يَقُومَانِ مَقَامَهُمَا مِنَ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَحَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلۡأَوۡلَيَٰنِ فَيُقۡسِمَانِ بِٱللَّهِ لَشَهَٰدَتُنَآ أَحَقُّ مِن شَهَٰدَتِهِمَا وَمَا ٱعۡتَدَيۡنَآ إِنَّآ إِذٗا لَّمِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ

و اگر معلوم شد كه آن دو نفر [به شهادت دروغ خود] مرتكب گناه شده‎ اند، به عوض آنها دو نفر ديگر از نزديكان ميت كه به ميراث مستحق‌تر باشند، به جاي آن دو شاهد اول قرار بگيرند، و به الله سوگند بخورند كه گواهي ما از گواهي آنها درست‌تر است، و ما [از حق] تجاوز نكرده ‌ايم، در اين صورت هرآينه از ستمكاران خواهيم بود

أَلَمۡ يَرَوۡاْ كَمۡ أَهۡلَكۡنَا مِن قَبۡلِهِم مِّن قَرۡنٖ مَّكَّنَّـٰهُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مَا لَمۡ نُمَكِّن لَّكُمۡ وَأَرۡسَلۡنَا ٱلسَّمَآءَ عَلَيۡهِم مِّدۡرَارٗا وَجَعَلۡنَا ٱلۡأَنۡهَٰرَ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهِمۡ فَأَهۡلَكۡنَٰهُم بِذُنُوبِهِمۡ وَأَنشَأۡنَا مِنۢ بَعۡدِهِمۡ قَرۡنًا ءَاخَرِينَ

آيا نديدند كه چه امتهايی را پيش از آنان هلاك ساختيم، آنان [امتهايی بودند كه براي آنان] در زمين [چنان] امكاناتي داده بوديم كه براي شما نداده بوديم، و بارانهاي پياپي را از آسمان بر آنان فرستاديم، و جويها را براي آنها روان ساختيم، و آنگاه آنان را به سبب گناهان شان هلاك ساختيم، و بعد از آنان مردم ديگري را پديد آورديم

وَذَرُواْ ظَٰهِرَ ٱلۡإِثۡمِ وَبَاطِنَهُۥٓۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكۡسِبُونَ ٱلۡإِثۡمَ سَيُجۡزَوۡنَ بِمَا كَانُواْ يَقۡتَرِفُونَ

و گناه آشكار و پنهان را رها كنيد، همانا كساني كه مرتكب گناه مي‌شوند، به زودي جزاي آنچه را كه مرتكب مي‌شوند، خواهند ديد

قُلۡ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ ٱلۡفَوَٰحِشَ مَا ظَهَرَ مِنۡهَا وَمَا بَطَنَ وَٱلۡإِثۡمَ وَٱلۡبَغۡيَ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَأَن تُشۡرِكُواْ بِٱللَّهِ مَا لَمۡ يُنَزِّلۡ بِهِۦ سُلۡطَٰنٗا وَأَن تَقُولُواْ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ

[اي پيامبر!] بگو! پروردگارم [اين چيزها] را حرام كرده است: فواحش را چه آشكارا باشد و چه پنهان، و گناه را، و تعدي ناحق را، و اينكه به الله چيزي را شريك سازيد كه دليلي [به حقانيت] آن نازل نكرده است، و اينكه بر الله چيزي را نسبت دهيد كه نمي‌دانيد